Toegegeven, de crisis doorkruist de plannen van heel wat bedrijven. Maar laat het alstublieft geen reden zijn om onbeleefd te worden. Enige zakelijke hoffelijkheid lijkt me niet meer dan gepast. Time is money, meer dan ooit. Overigens mag het antwoord heus wel negatief zijn. Maar dan weet ik graag waarom. Zo kan ik ons aanbod bijschaven, zodat het alleen maar beter aan de behoeften van de markt gaat beantwoorden.

Ik vind het bijzonder frustrerend dat een boel prospecten er plots het zwijgen toe doen. Ze nemen de telefoon niet meer op, reageren niet op e-mails, enzovoort. En als je dan iemand te pakken krijgt, blijven ze vaag. Te goeder trouw stel je dan voor om nogmaals langs te komen, maar ook dat hoeft niet. Ze hebben gewoon even tijd nodig om het intern te overleggen. ‘Even’ duurt dan plots een eeuwigheid. Ik word er pisnijdig van. Beseffen die mensen niet dat de wereld klein is en dat ze ooit misschien zelf aan mijn bureau zullen zitten om hun diensten aan te bieden? Bonne chance.

Mijn enige troost is dat ik niet alleen sta. Ik hoor dat heel wat collega-ondernemers in hetzelfde schuitje zitten. De gevolgen laten zich raden: we kunnen nog nauwelijks plannen en beslissingen nemen, want de pijplijn is compleet onbetrouwbaar geworden. Moet ik besparen? Of moet ik net aanwerven? Ik heb er geen flauw benul van. Soms lijkt het zelfs beter de deuren even dicht te doen en als alles overgewaaid is opnieuw te starten. Vijf minuten zakelijke moed, beste prospect, meer vraag ik u niet om dat te vermijden.

Ik pleit onomwonden voor meer fatsoen, eerlijkheid en transparantie in het bedrijfsleven. Al die onduidelijkheid is bijzonder nefast voor ondernemend België. We worden van het kastje naar de muur gestuurd. Misschien moeten onze bedrijven de dip in de workload van hun medewerkers invullen met een cursus ‘Hoe ga ik om met leveranciers ‘? Met wat extra zakelijke courtoisie doen we ongetwijfeld ook na de crisis nog ons voordeel.

Bovendien vinden ze het nu welletjes dat er zoveel aandacht gaat naar het geklaag en pessimisme van een aantal doemdenkers. Struisvogelpolitiek, als u het mij vraagt. Maar stilaan tekent er zich toch een grote kloof af tussen mensen die behoedzaam een waarschuwende vinger opsteken en anderen die van de crisis niet willen weten. En dat in weerwil van alle onheilstijdingen in zowel de lokale als internationale media. Eens te meer vrees ik dat de overgrote meerderheid van de Belgen tot de tweede groep behoort.

Natuurlijk besef ik wel dat de wereld niet zal vergaan. Zelfs als de mens al miljoenen jaren verdwenen is, zal de aarde nog heel lang rond haar as spinnen. Finaal zijn we allemaal eendagsvliegen. Dramatiseren is dus voor niets nodig. Maar met filosoferen en relativeren alleen gaan we er ook niet komen. We zullen aardig opkijken eens de crisis voorbij is. Dat geef ik u op een blaadje. Een andere wereld dient zich aan en daar is geen ontkomen aan.

Ik merk het bij mijzelf. Door de crisis moet je als ondernemer extra creatief uit de hoek te komen om je hoofd boven water te houden. Bedrijven onder druk gaan harder dan ooit op zoek naar vaak goedkopere alternatieven. Zo wou ik onlangs een eenvoudige cartoon laten ontwerpen om mijn bedrijf op een directe en ludieke manier te promoten. Wel, ik heb daarvoor beroep gedaan op een Indiaas bedrijf. Het kostte me een handvol dollars, terwijl ik voor gelijkaardige diensten in ons land al vlug ettelijke honderden euro’s neergeteld had.

Ongetwijfeld redeneren tal van andere ondernemers en bedrijfsleiders van kmo’s ook op die manier en dat is toch wel nieuw en opvallend. Ook kmo’s gaan outsourcen naar opkomende en vooral goedkopere economieën. Vroeger deden enkel grote bedrijven en multinationals dat, nu springen ook de kleintjes noodgedwongen mee op de kar. Dat is niet minder dan een aardverschuiving in onze kenniseconomie.

Want denkt u nu echt dat we dit proces na de crisis zullen terugdraaien? Nee hoor, wie geproefd heeft van buitenlandse, kwalitatieve en goedkope diensten en producten keert heus niet om patriottische redenen naar de heimat terug. Na de crisis hebben we een heel nieuwe economie. De globalisering is een feit, de globale concurrentie ook voor heel wat ondernemers. Heel wat jobs die nu in ons landje verdwijnen, zijn voorgoed verloren. Jammer. Begrijpt u nu waarom ik het heb over de loodzware gevolgen van de crisis, vandaag en morgen ?

(Deze column verscheen eerder in De Tijd en de blog van CVwarehouse)   

Uiteraard juich ik het toe dat bedrijven niet zomaar aan ontslagrondes beginnen en op zoek gaan naar creatieve oplossingen om hun gewaardeerde medewerkers in dienst te kunnen houden. Ik begrijp hun redenering ook wel. Oké, nu gaat het moeilijk en kan het gerust met een paar medewerkers minder. Maar wat als de economie opnieuw aantrekt? Dan zou je, indien je nu als onderneming aan het afvloeien bent, wederom nieuwe medewerkers moeten rekruteren. Logisch en efficiënt is anders. Dan liever nu de bittere pil doorslikken met een paar creatieve achterpoortjes en achteraf kunnen rekenen op al je trouwe werknemers.

Wat me evenwel verbaast, is dat bedrijven hun werknemers aanmoedigen om tijdkrediet op te nemen. Goed voor de onderneming in kwestie die minder uitgaven heeft. Minder goed voor de sociale zekerheid, die ondanks een reeds torenhoog tekort, opnieuw in de buidel mag tasten. Bedrijven die tijdkrediet toestaan, belasten daarmee de hele bevolking. Het lijkt wel of we tijdens deze crisis de bedrijven ontlasten terwijl we de sociale zekerheid volop belasten. Dat betalen we op een bepaald moment cash terug. Iemand zal vast en zeker de rekening moeten betalen. Of mis ik iets? Ik vraag me overigens ook af of we de indexering van 4.5 procent, doorgevoerd in januari, niet beter hadden teruggeschroefd in deze crisistijden. Hadden we die tegengehouden, zouden er minder banen en mensen moeten sneuvelen, neem het van mij aan.

Voorts lijkt me dat banen delen gerust kan in grote ondernemingen waar er mensen genoeg zijn die elkaars job onder de knie hebben. In een KMO daarentegen is dat geen fluitje van een cent, geloof me vrij. Ik kan immers niet zonder mijn salesmanager, mijn financieel directeur, mijn database-ontwikkelaar en al mijn andere medewerkers. Zouden zij bijvoorbeeld 4/5de werken, is er niemand die hun afwezigheid kan opvangen. Zo riskeert mijn bedrijf in de problemen te komen. Bovendien word ik omringd door jonge mensen die fulltime willen werken. Als ik hun zou vragen om tijdskrediet op te nemen, zullen zij elders hun heil gaan zoeken. Bijvoorbeeld bij de overheid die maar blijft rekruteren. Want ja, die overheid kan nog steeds voltijdse en aantrekkelijke banen aanbieden, crisis of geen crisis. Maar dat is dan weer een ander verhaal.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd en de blog van CVwarehouse)  

Ik dacht er vorige maand met weemoed aan terug tijdens de voorstelling van een project om ondernemerschap te promoten. En opnieuw een paar dagen later, toen ik als jurylid mocht opdraven voor een project dat gender equality, gelijke kansen voor man en vrouw op de werkvloer, predikt. Beiden gerealiseerd met centen van de overheid en zonder die steun maar moeilijk leefbaar. Wie niet sterk is, heeft subsidies nodig blijkt. Als dergelijke projecten in het voordeel van iedereen zijn, sta ik er voor honderd procent achter.

Maar lang niet alle steun komt goed terecht. Ik zie veel misbruik. Sommige mensen blijken erg bedreven in het losweken van overheidssteun. Ze vinden als geen ander de juiste argumenten, weten perfect de valkuilen van de administratie te ontwijken en maken van nepotisme een heuse stiel. Zo kunnen ze ondernemen met de centen van een ander. Lees: zonder risico’s. En vaak keren ze zichzelf daarbij een royaal loon uit. Tot daar hun engagement.

Oplichterij. Iedereen weet het, niemand doet er wat aan. Veel gesubsidieerde projecten worden niet geëvalueerd. Die eer valt vooral de meer mediagenieke projecten te beurt. De overheid heeft het al moeilijk genoeg met vooruitkijken, laat staan achterom. Gegeven is gegeven, lijkt de redenering. Zonde, want er zou in ons land heel wat meer bewegen als deze subsidies juist terechtkomen. Nu draait het subsidiecircuit deels op zichzelf en heel vaak in rondjes, ten voordele van een paar enkelingen. Hoezo, corporate governance? Ik troost me met die andere spreuk: eerlijk duurt het langst, al kan je soms lang wachten.

Intussen moet menig startend of zelfs beslagen ondernemer wroeten en ploeteren om iets naar de markt te brengen. Ze dragen daarbij alle risico’s, vaak ten persoonlijke titel, en zien heel wat subsidies aan hun neus voorbijgaan. Niet dat ze die niet kunnen krijgen, maar ze hebben de tijd niet om de nodige formulieren in te dienen of de juiste mensen aan te spreken.

Toch zijn het vaak die ondernemers die zich engageren. Onbezoldigd. Ik ook. Niet uit principe, maar vooral omdat de organisatoren geen budget voorzien. Ze gaan er blijkbaar van uit dat ondernemers hun bijdrage als een soort free publicity zien. Maakt weinig uit. Ik hots van hot naar her; als ondernemer, als jurylid, als expert, als lesgever… Je kan het zo gek niet bedenken. Voor het goede doel, zoals de promotie van ondernemerschap, heb ik het graag over. Ik vind het nog steeds een voorrecht om mijn ervaring en kennis op deze manier met anderen te delen. Met wat geluk worden we er allemaal beter van. Een mooie gedachte met de goede voornemens van volgend jaar in het verschiet.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd en de blog van CVwarehouse) 

Dat is trouwens ‘van moeten’, als we de media mogen geloven. Voor de medewerkers zijn dat soort activiteiten een vanzelfsprekendheid geworden. En het liefst krijgen ze nog de keuze om er al dan niet aan mee te doen ook. Ik heb het daar wel moeilijk mee. Het lijkt wel of retentiemanagement onze hoofdtaak hoort te zijn, terwijl je er niet altijd veel dankbaarheid voor terugkrijgt. Heel wat medewerkers zijn bovendien behoorlijk opportunistisch ingesteld. Bij de concurrentie doen ze ook aan retentiemanagement, weet u wel, dus verkassen ze alsnog voor peanuts.

Toch investeer ook ik heel wat in de sfeer op kantoor. Teambuilding is me best een (financiële) inspanning waard. Losse, spontane initiatieven ook. Samen de kroeg in na het werk, aanwezig zijn op het huwelijk van medewerkers, een bedrijfsfeestje, een etentje met partners en kinderen erbij of gewoon een paar rondjes joggen met collega’s onder de middag; ik draai er mijn hand niet voor om. Dat mijn persoonlijke ‘work-life-balance’ al betere tijden gekend heeft, maakt weinig uit. Betrokkenheid stimuleren, daar gaat het om. Liever dat dan op zoek te moeten naar een vervanger.

Ik ben overigens niet de enige ondernemer voor wie retentiemanagement een aandachtspunt blijft. Onlangs nam ik deel aan een debat met, behalve een schare ondernemers, Vlaams minister-president Kris Peeters aan tafel. Ook daar kwam retentiemanagement uitvoerig aan bod. De aanwezige ondernemers wierpen de Vlaamse numero uno voor de voeten dat de overheid het hun niet bepaald makkelijk maakt om personeel te behouden. Heel wat werknemers kiezen eieren voor hun geld. Zodra de kans zich voordoet, maken ze de grote sprong voorwaarts, richting overheid. Daar valt natuurlijk wat voor te zeggen. Een job in overheidsverband staat nog steeds garant voor stabiliteit, werkzekerheid en flexibiliteit. Troeven die elke andere vorm van retentiemanagement eigenlijk overbodig maken.

Wij ondernemers kunnen onze werknemers enkel het grote avontuur voorschotelen. Zeker als het om een kmo gaat. Boeiend, dat wel, maar het gros van de mensen heeft een broertje dood aan avontuur. Als dat niet het geval zou zijn, had ons land vandaag geen huizenhoog probleem gehad om entrepreneurs voort te brengen. Maar dat is een andere discussie. 

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Discriminatietesten invoeren, je moet het maar durven bedenken. Door gerichte steekproeven te houden wil men nagaan of een bepaalde werkgever pakweg personen met een handicap, allochtonen of vrouwen discrimineert. Daarbij is het toegelaten om fake cv’s in te sturen. Valsheid in geschrifte dus, aangemoedigd door de overheid. En dat allemaal om bedrijven op het verkeerde been te zetten of in een slecht daglicht te kunnen stellen. Te gek voor woorden, eigenlijk.

Ik ben alvast benieuwd of de overheid die testen ook in eigen rangen zal doorvoeren. Waarschijnlijk ijdele hoop. In ieder geval zou ik daarvan de resultaten wel eens willen zien. Zoveel allochtonen en mensen met een handicap werken nu ook weer niet in overheidsverband. Zoals ik vorige week al aanhaalde, zouden we beter allemaal – overheid, werkgevers en werknemers - werk maken van een uitgebreid onderzoek dat peilt naar de redenen en oorzaken van zulke discriminaties. Dat laat ons toe om bij te sturen en een beleid uit te tekenen waarbij iedereen aan bod komt. Dat is overigens ook nodig willen we onze economische welvaart behouden.

Verder begrijp ik de werkgevers niet die bij voorbaat bepaalde personen uitsluiten voor sollicitaties. Dat getuigt van enggeestigheid en bekrompenheid, karakteristieken die ik niet meteen associeer met ondernemerschap. Bij mij haalt de beste kandidaat het. Punt. Niet meer, niet minder. Of die nu Mohammed heet, deels verlamd door het leven gaat, laat staan een vrouw is. Dat is mijn rekruteringsfilosofie. Vaardigheden, ervaring, persoonlijke ingesteldheid, gezond verstand en zin voor initiatief. Dat zijn criteria die voor mij doorwegen. Al de rest kan me, eerlijk gezegd, gestolen worden.

Ik ben ervan overtuigd dat heel wat ondernemers en HR-verantwoordelijken er net zo over denken. Wie de beste troeven in handen heeft, gaat met de job lopen. Eerlijker dan dat kan niet. In positieve discriminatie of quota geloof ik dan ook niet. Daar wordt niemand beter van. Discriminatietesten zijn in hetzelfde bedje ziek. Leuk om mee uit te pakken, ideaal om ondernemend België te tackelen, maar ze brengen geen zoden aan de dijk. Afvoeren dus.
 
(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Meer dan 20 procent van de actieve bevolking werkt voor de overheid. Enorm veel, maar bovendien zijn er bij de diverse overheden weinig allochtone medewerkers aan het werk. De overheid verschuilt zich achter tal van regeltjes, diploma- en taalvereisten en daardoor kunnen heel wat mensen een mooie overheidsbetrekking meteen vergeten. Omdat ze niet in het juiste vakje passen. Vreemd toch dat onze overheid zelf niet het goede voorbeeld geeft.

Nog eens 20 procent van de werkende Belgen heeft een job bij een multinational. Die grote bedrijven ondernemen inspanningen om mensen uit kansengroepen aan te werven. En toch weet ik uit ervaring dat multinationals niet happig zijn om pakweg oudere werknemers aan te werven. Dat kunnen ze zich veroorloven omdat jonge mensen bij wijze van spreken staan aan te schuiven voor een job bij één van de grote namen.

En dan heb je de talloze kmo’s die voor 60 procent van de werkgelegenheid zorgen in dit land. Veel kmo’s hebben de middelen niet om oudere werknemers in dienst te nemen. Hun loon kunnen we nog wel betalen, maar de talloze beschermingsmaatregelen waarvan oudere werknemers genieten hangen als een molensteen om de nek. Ik zou graag mensen met een pak ervaring op de teller aanwerven, echt waar. Maar het risico is groot. Wanneer ik ze in mindere economische tijden zou moeten laten gaan, kost het een fortuin en breng ik er mijn bedrijf mee in gevaar. Voor andere kansengroepen kan je dan soms weer rekenen op subsidies. Dat is ongetwijfeld goed bedoeld, maar een kmo beschikt doorgaans niet over een HR-afdeling om dat allemaal op te volgen en te regelen. En de zaakvoerder heeft andere dingen aan het hoofd. Die zorgt ervoor dat het bedrijf kan blijven draaien.

Laat er geen misverstand over bestaan, deze campagne is zeker goed bedoeld. Alleen vraag ik me af of het iets zal opleveren. Ik vrees dat de publieke opinie zich nog meer zal afkeren van het bedrijfsleven. Ons blazoen is er in hun ogen sowieso al niet te fraai aan toe. Daarom ben ik ervan overtuigd dat we dringend moeten onderzoeken hoe het komt dat de kansengroepen het moeilijk hebben op de arbeidsmarkt. Met rechtstreeks overleg tussen werknemer en werkgever. Zonder taboes. En met concrete resultaten. Daar twijfel ik geenszins aan.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Vraag een kind of het te weinig snoepgoed krijgt van mama en papa en de kans is groot dat de dreumes bevestigend antwoordt. Niet dat ik de gemiddelde werknemer vergelijk met een kind, maar zo’n enquêtes leggen meestal de bal voor de goal. De respondent hoeft enkel binnen te koppen. Spraakmakende resultaten hoeven dan niemand te verbazen. Zeker niet wanneer je weet dat kappen op je job en je baas ondertussen uitgegroeid is tot volkssport nummer één in ons land. Mocht het een Olympische discipline zijn, hadden we vorige maand geheid meer medailles geoogst in Peking.

Voorts blijkt uit dit onderzoek dat de werkgevers zich amper bewust zijn van dit ongenoegen onder hun personeel. Dat kan ik wel begrijpen. Ons land is bij uitstek een kmo-land. 60 procent van de werkgelegenheid wordt door kmo’s gecreëerd. Niet dat ik hier de ‘bedrijfsleiderblues’ wil afsteken, maar wij hebben heel andere zorgen aan ons hoofd. Hoe we het einde van de maand moeten halen en iedereen uitbetalen bijvoorbeeld. Of nog, waar we de cash vinden om 13de maand en vakantiegeld bijeen te sparen en wanneer we eindelijk vergoed worden voor onze overheidsopdrachten. Om nog maar te zwijgen over alle stijgende kosten en extra belastingen die om de haverklap opduiken. Doe daar alstublieft niet lacherig over. Een kmo is geen multinational of overheidsbedrijf.

Bij kmo’s is het vaak roeien met de riemen die je hebt. Exorbitante lonen? Vergeet net. Hard werken? Wees er maar zeker van. En de doorgroeimogelijkheden zijn in kleine organisaties ook eerder beperkt. Mooi meegenomen is wel dat er geen complexe hiërarchische structuren zijn en de lijn naar de baas vrij kort is. Elk nadeel heeft zo zijn voordeel, oreerde een of andere voetbalgrootheid ooit.

Wat ik niet goed begrijp is dat zoveel werknemers, ondanks al hun grieven, toch die volgens hen slechtbetaalde, overdrukke job blijven uitoefenen. Wanneer mensen niet tevreden zijn, moeten ze hun conclusies trekken, andere oorden opzoeken of, waarom niet, een eigen zaak uit de grond stampen. Maar zo zit de gemiddelde Belgische werknemer blijkbaar niet in mekaar. Die blijft liever op zijn veilig en zeker stoeltje zitten, bang voor elke vorm van verandering. Mijn verstand is te klein om zoveel stugheid te kunnen bevatten. Als mij iets dwars zit, doe ik er iets aan. Geen woorden, maar daden, om het met een boutade te stellen. Natuurlijk zou ik iedereen een mooier loon en een lagere werkdruk toewensen. Alleen geloof ik niet in sprookjes. En dan ben je snel uitgepraat.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Laten we ervan uitgaan dat de vakbond deze eis binnenrijft en we binnenkort allemaal over drie vrije dagen per week beschikken. Ik geef je op een briefje dat er gedonder van komt. Want natuurlijk wil iedereen dan op maandag of vrijdag thuisblijven, terwijl pakweg een donderdag of een dinsdag veel minder in de smaak zal vallen. Nochtans kan je onmogelijk je bedrijf op maandag of vrijdag sluiten.

In een diensteneconomie zoals de onze verwacht ik absoluut geen heil van een vierdagenweek. Wij moeten onze klanten van maandag tot en met vrijdag steeds kunnen bedienen tussen 9 en 17u30. Dat is toch echt niet teveel gevraagd. Ik zie met de beste wil van de wereld niet in wat ik kan doen met medewerkers die vanaf 7u tot pakweg 20u aanwezig zijn. Op de koop toe betekent zo’n vierdagenweek ook dat de baas wel heel lange dagen zal moeten maken. Als je medewerkers dan toch vier lange dagen kloppen, lijkt het me niet ideaal om bij het ochtendgloren en de avondschemer zelf niet beschikbaar te zijn.

Het idee van een vierdaagse werkweek past in de grotere vraag naar flexibiliteit. Louter voor de werkgevers, natuurlijk. Verwacht namelijk geen flexibiliteit in return van je werknemers. Ho maar. Terwijl flexibiliteit in mijn ogen vooral geven en nemen in het belang van een onderneming is. Overwerken wanneer het erg druk is en ‘recup’ nemen als het kalmer is. Dat lijkt de evidentie zelve, maar dat is het duidelijk niet. En als de vakbonden dan nog wat leuke voorstelletjes gaan toeteren, betert het er niet op. Ondertussen kijk ik al uit naar de stakingen die zullen volgen op de introductie van de vierdaagse werkweek. Ongetwijfeld zullen de vakbonden vinden dat 38 uren presteren in vier dagen tijd teveel druk op de werknemer legt en dat 8 uur per dag het maximum is. En vermits de vierdagenweek tegen dan een verworven recht is, zitten de werkgevers met de gebakken peren.

Ach, waarom zou ik er van wakker liggen? Ik heb zo het gevoel dat we ons binnen afzienbare tijd niet meer druk hoeven te maken over hoe we willen werken. Komen er nog meer zulke ideeën uit de vakbondskoker, zullen alle jobs ons ontglippen. Leg maar eens uit aan een buitenlandse multinational die wil investeren dat de vierdaagse werkweek een bijkomende eis is. Ik hoor ze nu al hard lachen. En als ze dan eindelijk doorhebben dat het geen Belgenmop is, zullen ze ons land mijden als de pest. Ook onze eigenste kmo’s en bedrijven hebben geen boodschap aan de nutteloze en buitensporige proefballonnetjes die om de zoveel tijd worden opgelaten. Wij hebben al onze tijd nodig om met man en macht het hoofd boven water te houden en onze klanten de service te bieden die ze van ons verwachten. Gepalaver is aan ons niet besteed.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Het onderscheid tussen arbeiders en bedienden is natuurlijk archaïsch. Misschien was het pakweg een eeuw geleden wel relevant, maar ondertussen leven we in de 21ste eeuw. Alsof arbeiders, die vaak met hoogtechnologische machines en technieken werken, niet zouden nadenken. Komaan zeg. Jammer genoeg krijgen arbeiders nog steeds een beklemmend etiket opgeplakt. Onlangs vertelde de zoon van vrienden me blozend dat hij technisch onderwijs volgt. Ik zie nochtans geen reden om beschaamd te zijn, want goede stielmannen hebben we op dit moment niet op overschot. En bovendien krijgen ook zij heel complexe materies voorgeschoteld. Dingen die ik geheid niet tot een goed einde zou brengen. Mensen hebben nu eenmaal verschillende talenten. Het geheel is groter dan de som der delen, daarin schuilt net onze kracht.

Gelukkig vindt intussen zowat iedereen het nuttig het eenheidsstatuut in te voeren. Alleen weet niemand hoe je dat het best kan organiseren. Geef je de arbeiders alle voordelen waarvan bedienden genieten zoals een ruimere opzegtermijn of een extralegaal pensioen? Of zullen bedienden door dit ene overblijvende statuut sociaal moeten inleveren? Fundamentele vragen. Misschien moeten we voor de  gulden middenweg gaan? De ene krijgt wat meer, de ander wat minder. Solidariteit heet dat.

Het allermoeilijkste blijft evenwel beslissen wanneer je exact het eenheidsstatuut moet invoeren. Geldt het meteen voor iedereen of blijven de twee aparte statuten nog een hele poos samen bestaan? Politici en sociale partners raken er niet wijs uit. Terwijl er een zeer eenvoudige oplossing bestaat. Laat alle mensen die aan het begin van hun professionele carrière staan, starten met een schone lei en een eenheidsstatuut. De twee aparte statuten doven zo geleidelijk uit en daarmee is het probleem van de baan. Te simpel, zeker?

Ach, bij ons is het steeds alles of niets. Een tussenoplossing lijkt niet aan de orde. Het zou alleszins een pak overbodige discussies en onderhandelingen schelen. Nu blijven we maar leuteren over talloze hete hangijzers en gebeurt er in de praktijk niets. Om de zoveel maanden duiken dezelfde thema’s weer op en staan we geen stap verder. Integendeel, de gemoederen raken alsmaar meer verhit.

Mijn advies: laat het verleden voor wat het is en neem toekomstgerichte beslissingen. Daarbij hoef je mensen die genieten van bepaalde verworven rechten niets af te pakken en kan je aan nieuwelingen wat minder beloven. Dat moet toch kunnen? Natuurlijk is dat voor de starters niet leuk, maar aan een goednieuwsshow heeft niemand wat op lange termijn.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Tout le monde a droit à des vacances. Mais il faut choisir le bon moment. Si mon entreprise est en crise, je ne pars pas en vacances, de peur de n’avoir plus rien à mon retour. Autres mœurs ? Possible. Stratégie voulue ? J’espère que non. Il est temps d’agir.

Qui osera faire quelque chose contre l’inflation galopante ? Qui a le courage pour remettre sur la bonne voie la locomotive économique et prendre les décisions qui s’imposent, même si elles vont à l’encontre de l’opinion publique ?

Il est temps que notre gouvernement adopte les bonnes habitudes du secteur privé. Profiter de la « bonne gouvernance » dont les politiciens nous vantent les mérites serait formidable. Mais un simple plan financier serait déjà un bon début. Que voulons-nous faire ? Comment allons-nous le réaliser ? Qui fait quoi ? Quand ? Et surtout : combien cela va-t-il coûter ? Les promesses pleuvent, mais personne n’en connaît le coût et cela fait des années qu’on nous dit que les caisses de l’état sont vides.

Dans le secteur privé, le plan financier va de soi. Impossible de créer une entreprise sans. Et il faut l’adapter en permanence. Cette mesure de bonne gouvernance n’intéresse pas notre gouvernement. Lorsque le budget accuse une perte supérieure aux attentes, ils ne s’en préoccupent pas et effacent l’ardoise en augmentant l’un ou l’autre impôt. En la matière, leur créativité est sans limites. Il faut dire que les profits ne les intéressent pas, pourtant un trésor de guerre tombe toujours à point. Mes cheveux virent au gris à cause de leur manque d’esprit d’entreprise qu’ils louent dans leurs discours.

Septembre est un mois idéal pour prendre un nouveau départ. Il est plus que temps que nos politiciens se mettent au travail, et de préférence avant les mois d’hibernation…

(Ce ‘billet’ est paru également dans L’ Echo)
 

Natuurlijk heeft iedereen recht op vakantie, daar gaat het niet om. Maar je moet je moment wel weten te kiezen. Als mijn bedrijf in ademnood zou zitten, geef ik er mijn vakantie graag voor op. Anders heb je na twee weken – laat staan een maand – sowieso niets om naar terug te keren. Andere zeden? Mogelijk. Een bewuste strategie? Ik hoop van niet. Wat er ook van zij, het is tijd voor actie.

Wie durft eindelijk wat doen aan de toenemende inflatie? Wie heeft er de ‘guts’ om de economische trein terug op het juiste spoor te krijgen en durft daar de juiste beslissingen voor nemen, ook als dat tegen de publieke opinie ingaat? Ik hoor het graag.

Misschien wordt het tijd dat onze overheid zich een aantal goede gewoonten uit het zakenleven eigen maakt. Goed bestuur bijvoorbeeld, waar ze zelf zo de mond van vol hebben, zou fantastisch zijn. Maar een simpel ondernemingsplan lijkt me al een prima start. Waar willen we naartoe? Hoe gaan we dat realiseren? Wie doet wat? Tegen wanneer? En vooral: wat gaat dat kosten? Op dit moment worden er immers tal van ballonnetjes opgelaten, maar niemand kent het totale kostenplaatje. De ene belooft een lastenverlaging, de andere dan weer hogere sociale uitkeringen. Allemaal mooi op papier, maar met welk geld? Ik hoor al jaren vertellen dat de staatskas leeg is.

In het bedrijfsleven is het ondernemingsplan de evidentie zelve. Zonder kan je zelfs geen bedrijf starten. Bovendien moet je het voortdurend bijsturen. Blijkbaar gaat die vlieger niet op voor onze overheid. Ze lijken er niet van wakker te liggen als er aan het einde van de rit meer verlies gemaakt wordt dan voorspeld. Tekorten passen ze wel bij met een of andere belastingheffing. Op dat vlak kent hun creativiteit en innovatiedrang geen grenzen. En winst lijkt al helemaal uit den boze, terwijl een mooie oorlogskas altijd van pas komt. Ik krijg stilaan grijs haar van hun gebrek aan ondernemingszin. En dat terwijl ze het zelf zo graag promoten.

Weet je wat? September is een prima maand voor een nieuwe start. Niet enkel onze schoolgaande jeugd, maar ook tal van bedrijven schieten bij het einde van de zomervakantie in een hogere versnelling. De grote zomerslaap is voorbij. Ook voor onze politici wordt het tijd om de handen uit de mouwen te steken, en liefst voor de winterslaap van start gaat. 

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Onlangs was ik op een lezing van Rudy Aernoudt bij de Christelijke werkgeversorganisatie VKW. De voormalige kabinetschef kwam er de grote lijnen van zijn nieuwe boek, ‘Wedervaren van een cabinetard’, toelichten. Hij stelt zich ernstige vragen over de werking van kabinetten en administraties. Ik weet te weinig van de politieke zeden af om te oordelen of zijn hele verhaal klopt. Daar gaat het mij ook niet om.

Waar ik problemen mee heb, is dat mensen die de platgetreden paden durven te ontwijken overal op hoongelach worden getrakteerd. Wie zijn nek uitsteekt, wordt in ons land doorgaans scheef bekeken. Ironisch genoeg geldt dat ook voor wie niets onderneemt. Consequent? Verre van. ‘You’re damned if you do and you’re damned if you don’t’. We schieten al te vaak op de boodschapper. Als pijnlijk gevolg komt de boodschap niet aan. Frustrerend.

Wat trouwens met de vrijheid van meningsuiting? Oké, dat begrip wordt al te vaak naar voren geschoven en niet altijd om de juiste reden, maar mensen met het hart op de tong willen gewoon een aantal zaken aankaarten. Dat wordt ons niet altijd in dank afgenomen. We willen daarmee nochtans enkel discussies aanzwengelen, niet iedereen overtuigen van ons eigen grote gelijk. Wij hebben de waarheid niet in pacht. Niemand overigens. Maar waarom doet iedereen zo zijn best om politiek correct te zijn? We weten toch dat dat niet helpt. Integendeel, ik begin stilaan te vrezen dat het een oorzaak is van onze stilstand, omdat we niets of niemand nog kritisch durven aan te pakken.

Mensen met een uitgesproken mening leggen vaak de vinger op de pijnlijke wonde. Niet om zomaar gratuite kritiek te formuleren, maar om de zaken te doen veranderen. ‘Change we can believe in’, luidt de slogan van de Amerikaanse, Democratische presidentskandidaat Barack Obama. Daarin kan ik mij helemaal terugvinden. Door foutlopende situaties aan te kaarten en constructieve oplossingen te formuleren willen we de dingen doen bewegen. In goede zin.

Jammer genoeg steken al te veel mensen hun kop in het zand en blijft daardoor alles bij het oude. Deze vorm van struisvogelpolitiek helpt ons helemaal niet vooruit. Daarom ben ik altijd opgetogen wanneer ik mensen zie die hun mond durven open te trekken. Het helpt zeker en vast om de logge tanker, die onze samenleving is, van koers te doen veranderen. Geen overbodige luxe.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Logisch. Heel wat mensen hadden hun voorzorgen genomen, ook vrienden en kennissen van mij. Een minderheid onder hen koos voor een snipperdag, de meerderheid besloot een dagje van thuis uit te werken. De dag erna schuwden de nieuwbakken telewerkers de grote woorden niet. Ze hadden het gevoel dat ze echt een stevige streep hadden kunnen doortrekken. Geen afleiding, weinig telefoontjes, geen collega’s met vervelende vragen. Ideaal.

Een thuiswerker verzet meer werk dan een medewerker op kantoor. Dat zegt de directeur van een groot Amerikaans ICT-bedrijf in een artikel dat ik onlangs las. Daar ben ik het volledig mee eens. Zolang het om plichtsbewuste thuiswerkers gaat.

Telewerken kan helpen. Zeker als je een opdracht uiterst geconcentreerd moet afwerken en een scherpe deadline vervaarlijk om de hoek loert. Eventjes die afgeschermde huiscocon in en maar rammen op je computerklavier. Kinderen op school, partner op het werk, je vaste stek een oase van rust. Die taak, waar je tegenop zag, is zo afgerond. Je moet al goed gek zijn om niet van thuis uit te werken, hoor ik u denken.

En toch ben ik geen fan van systematisch thuiswerken. In de ideale wereld moet het kunnen, maar in de praktijk hangt het af van de instelling van elke werknemer. Plichtsbewuste werknemers kunnen voor mijn part gerust veel thuiswerken. Maar wat met collega’s die er de kantjes van af lopen? Een telewerker die meer in zijn sofa ligt te chillen, plaatst zo je hele beleid in thuiswerken op de helling. En dat is jammer voor de collega’s die thuis wel hard zwoegen.

Telewerken heeft ook stevige repercussies op een onderneming. Hoe kan je je medewerkers controleren? Niet dat ik Big Brother ben, maar ik betaal mijn medewerkers wel om te werken, niet om te strijken. Bovendien doen zich nog andere kwesties voor. Wie neemt de meerkosten van alle internetverbindingen, nodig om thuis te kunnen werken, en de aankleding van een thuiskantoor op zich? Wat met de bedrijfswagen? Zijn je medewerkers bereid hun auto te delen met andere telewerkers? Je merkt het, iedereen laten telewerken zonder je bedrijf op extra kosten te jagen, is sneller gezegd dan gedaan.

Noem me naïef, maar ik ben er ook zeker van dat zowat alle werkende mensen niet de hele tijd willen telewerken. Wat met die fijne babbels op kantoor, de verfrissende lunchpauzes met de collega’s of gewoon de sfeer van een geoliede bedrijfsmachine? Alleen is maar alleen, wanneer je thuis je laptop aansluit om aan de werkdag te beginnen. Ook al kan een portie telewerk soms soelaas bieden, wij mensen blijven toch sociale dieren. Maar goed ook.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Feit: 43 procent van de Belgische vrouwen werkt niet fulltime en dat al rond de leeftijd van 30. Dat soort cijfers verbaast me altijd. Het toont duidelijk aan dat ons sociaal stelsel erg vrouwvriendelijk is. Willen vrouwen heel wat tijd besteden aan hun gezin, dan kunnen ze zonder al te veel problemen parttime aan de slag. Het gaat daarbij om een persoonlijke keuze die iedere vrouw al dan niet neemt. Niets op tegen, trouwens. Meer nog, ik begrijp vrouwen die kiezen voor een deeltijdse job. Als vrouw hou je aan het eind van de maand soms meer over door, al dan niet gedeeltelijk, thuis te blijven. Denk maar eens aan al het geld dat je uitspaart aan kinderopvang bijvoorbeeld.

Wat me echter wel verbaast, zijn de talloze jeremiades van vrouwen die beweren dat ze niet over dezelfde arbeidskansen en doorgroeimogelijkheden beschikken als mannen. Ook op dit vrouwenforum hoorde ik heel wat ronkende verklaringen in die richting. Wel, sta me toe even te nuanceren.

Tot spijt van wie het benijdt: een belangrijke en leidinggevende functie is moeilijk te combineren met deeltijdse arbeid. Met vallen en opstaan heb ik geleerd dat je in een verantwoordelijke job zelf het goede voorbeeld geeft en erg hard werkt. Ongeacht of je man of vrouw bent. Managen betekent er zijn voor je medewerkers, hen verder helpen als ze met vragen zitten en de problemen die zich voordoen oplossen. Op de koop toe kan je niet voorspellen wanneer je moet ingrijpen. Je moet dus constant op de werkvloer aanwezig of op zijn minst beschikbaar zijn. Moeilijk, natuurlijk als parttimer.

Blijkbaar schrikken andere vrouwen als ik dit zo ongezouten zeg. Temeer omdat ik zelf een vrouw ben. Wij vrouwen worden geacht allemaal aan hetzelfde zeel te trekken en te ijveren voor flexibele arbeidstijden, mooie lonen en dito functies. Ik zou hier al te graag aan meedoen, geloof me. Spijtig genoeg ben ik op de werkvloer allereerst werkgever en pas dan vrouw. Het economisch plaatje, daar draait het voor mij in de eerste plaats om.

Kijk, ons sociaal stelsel moet solidariteit bieden aan iedereen die het nodig heeft en niet aan iedereen die het wil. Dat staat voor mij buiten kijf. Wil je deeltijds werken, is dat je volste recht. Onze sociale zekerheid laat het toe en moedigt het nu zelfs aan. Niet echt logisch, vind ik. We zouden eerst en vooral voltijds werkende mensen moeten belonen. Zij dragen de economie en zorgen ervoor dat iedereen kan genieten van een zekere welvaart.

Als vrouwen willen meedoen met de grote ‘jongens’, zullen ze moeten leren stilstaan bij de essentie: hoe gaan we onze economie opkrikken? En niet: hoe gaan we meer verdienen door minder te werken? Als we zo voortdoen is het binnenkort gedaan met al dat deeltijds werken. En voor veel vrouwen zou dat jammer zijn. Een verwittigd vrouw is er, net als een man, alvast twee waard.