FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Stoom jongeren niet klaar voor ‘een job’ maar voor hun toekomst
published by , on 17/01/2018

Door Laurence Van Elegem (nexxworks)

We moeten echt stoppen met jongeren klaar te stomen voor ‘een job’ en de zogenaamde werkzekerheid die daarmee gepaard gaat. We moeten hen klaarmaken voor hun toekomst: volatiel, onzeker en uiterst complex.

Het aantal inschrijvingen voor Vlaamse vakscholen is gezakt tot een historisch minimum. Twintig jaar geleden waren het er nog 59.192 en in 2016 was dat aantal fors geslonken tot 44.194 leerlingen. Dat blijkt uit statistieken die Vlaams Parlementslid Jos De Meyer (CD&V) opvroeg bij de onderwijsadministratie.

Iedereen lijkt met verstomming geslagen over deze resultaten. Want wie had dat zien aankomen, natuurlijk… ‘Dat type solide opleidingen biedt toch werkzekerheid?’, werd hoofdschuddend gereageerd.

Werkzekerheid is een heel mooi concept. Een warm dekentje tegen de ‘dreiging’ van de automatisering. ‘Als je dat doet, dan vind je zeker werk’. Niet dat je daar als jongere van wakker ligt natuurlijk, maar het doet de ouders wellicht rustiger slapen.

Laat ons daar gewoon eerlijk over zijn: geen enkele opleiding garandeert nog werkzekerheid. Alles verandert zo snel en onvoorspelbaar dat geen enkele baan, bedrijf of sector toekomst-proof is. Wie na pakweg drie jaar uit een praktische opleiding komt, hoe dicht ook die bij de aanvang bij de veranderende realiteit aanleunde, riskeert dat de jobmarkt er tegen dan helemaal anders uitziet.

Een voor de hand liggende oplossing voor vakscholen zou zijn om in te zetten op de nieuwste industriële technieken. Dat is dan ook wat directeur Michel Cardinaels van de vakschool TISM suggereerde. Niet dat hij ongelijk heeft, natuurlijk, maar zijn oplossing is niet waterdicht: technologie verandert niet enkel de jobinhoud maar ook menselijk gedrag en dus de markt.

Neem nu de autosector: de skills die nodig zijn om een traditionele auto of een zelfrijdende auto te maken zijn uiteraard niet dezelfde. Het is dus goed om die laatste skills te hebben. Zeker. Maar de gedragsveranderingen die zelfrijdende auto’s – gecombineerd met de deeleconomie – zullen veroorzaken, gaan maken dat auto’s eerder een ‘dienst’ worden dan een te verkopen ‘product’. Waardoor dus minder auto’s zullen gemaakt worden. En waardoor er minder automakers nodig zijn.

Automatisering

De cijfers variëren, maar er wordt van uit gegaan dat tussen nu en 10 à 15 jaar 30 tot 40% van de jobs verloren gaat aan automatisering. Routineuze banen zullen het eerst verdwijnen. Ook de meer creatieve betrekkingen beginnen echter onder druk te staan. Onder meer door de inspanningen van bijvoorbeeld het Google Brain team dat met het Magenta-project wil achterhalen hoe we met machine learning ook kunst en muziek kunnen maken.

Technologie ‘eet’ niet enkel onze banen op, ze verandert ook de inhoud en de stabiliteit van het concept ‘werk’. Een job voor het leven mogen we intussen vergeten. Bedrijven zullen steeds minder mensen vast aannemen maar eerder denken in termen van ‘welke skills heb ik nu nodig en voor hoe lang’. Ze gaan niet meer op zoek naar langdurige functies maar naar de invulling voor kortstondige projecten. En de gelukkigen die wel nog een vast contract weten vast te grijpen zullen zich hoe dan ook permanent moeten bijschaven. Niet ‘één opleiding en je bent klaar’ dus, maar levenslang leren.

Panta rhei. En dan begrijpen we niet dat opleidingen die je klaarstomen voor een zeer specifieke ‘job’ niet meer scoren. Dus wat nu? Iedereen aanmoedigen om een STEM-opleiding te volgen? Ik heb zelf een heel grote voorliefde voor technologie (en wetenschappen) en raad het iedereen aan, maar we moeten ook realistisch zijn: niet iedereen is geschikt voor een STEM-opleiding. Mijn brein implodeerde telkens ik iets moest programmeren in het vijfde middelbaar, ook al ben ik nu gefascineerd door wat technologie in onze samenleving veroorzaakt.

Zelfsturend

Moeten we ervoor zorgen dat opleidingen ultra-wendbaar worden en even snel veranderen als de realiteit daarbuiten? Dat vergt een ander beheer van opleidingen. En een andere, veel meer zelfsturende cultuur. Zonder muurvaste ‘leerplannen’. Maar zelfs dan is er nog kans dat de aangeleerde skills na drie jaar niet meer van toepassing zijn.

Een andere piste is dat we het concept van opleidingen veranderen. Dat ze minder op vaste kennis en kunde inspelen dan op bepaalde competenties zoals die uitgestippeld werden door het World Economic Forum: kritisch denken, probleemoplossend denken of cognitieve flexibiliteit. Misschien moet het opleidende voortraject voor opleidingen wel korter worden, terwijl het tegelijkertijd als levenslang leren geïntegreerd wordt in de werkcyclus.

Welk oplossing ook, we moeten echt stoppen met jongeren klaar te stomen voor ‘een job’ en de zogenaamde werkzekerheid die daarmee gepaard gaat. We moeten hen klaarmaken voor hun toekomst: volatiel, onzeker en uiterst complex.

Ik schrik er dus niet echt van dat steeds minder jongeren kiezen voor de vakopleidingen zoals die nu bestaan. Daar bedoel ik niet mee dat vakopleidingen geen waarde hebben. Wel dat ze zich beter zullen moeten aanpassen aan de realiteit.

(Deze blogpost verscheen initieel op Tijd.be)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.