FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Negatief beeld arbeidsmarkt klopt niet
published by , on 17/08/2017

Door Jan Denys (arbeidsmarktdeskundige Randstad)

De Leuvense armoedespecialist Ides Nicaise schetst een somber verhaal over de arbeidsmarkt (De Tijd, 7 juli). Het goede nieuws van de regering is grotendeels fake. De extra banen zijn van bedenkelijke kwaliteit. Zelfs het aandeel armen daalt niet. Hoezo werken is de beste remedie tegen armoede? Het plaatje van de Belgische arbeidsmarkt kleurt behoorlijk negatief. Maar het plaatje klopt niet.

Dat werken de beste remedie blijft tegen armoede kan ook in 2017 moeilijk ontkend worden. Van de werkenden is 4,7% officieel arm. Dat blijft een zeer laag aandeel. We zitten daarmee nog steeds in het Europees koppeloton. Op 12 jaar tijd is er een stijging van 3,9 naar 4,7%. Deze heel minieme stijging framen als zeer onrustwekkend is op zijn minst voorbarig. Het totaal aandeel armen bedraagt 15 %. Ook met de lichte stijging blijft werken of ‘jobs, jobs, jobs’ veruit de beste strategie om het armoedeprobleem aan te pakken. Maar de armoedeprofessoren hebben natuurlijk een punt als ze stellen dat werk alleen nooit volledig het probleem zal oplossen.

De nieuwe jobs die er de laatste jaren bijkomen zijn volgens Nicaise van bedenkelijke kwaliteit.  Nicaise linkt dit uitdrukkelijk aan het neoliberaal beleid van de huidige regering. Hier maakt de armoedespecialist verschillende fouten. Ik bespreek er drie.

Nicaise verwart nieuwe werkenden op de arbeidsmarkt met nieuwe jobs. Het gaat echter om totaal verschillende zaken. Nieuwe mensen op de arbeidsmarkt zijn personen die in jaar x niet werkten en in jaar x+1 wel. Het gaat om werklozen, inactieven en studenten. Bij nieuwe jobs gaat het om jobs die in jaar x niet bestonden maar in jaar x+1 wel. Het is meteen duidelijk dat beide elkaar slechts in beperkte mate overlappen. Nieuwe werkenden kunnen zowel bestaande als nieuwe jobs opnemen.

Bij een bestaande job gaat het dan om een vacature die ontstaat omdat een andere werkende zijn/haar job heeft verlaten. En nieuwe jobs kunnen zowel door werkenden als nieuwe werkenden worden opgenomen. De aandelen van deze stromen op de arbeidsmarkt veranderen uiteraard in de tijd, bijvoorbeeld door de economische cyclus, maar een goede vuistregel is dat de helft van alle vacatures (zowel bestaande jobs die opnieuw moeten worden ingevuld als nieuwe jobs) door werkenden wordt ingevuld.

Profielen

Het spreekt vanzelf dat de profielen van de werkenden die doorstromen op de arbeidsmarkt sterk afwijken van de nieuwe werkenden. Zo zal een werkende die verandert van werk veel minder starten met een tijdelijk contract in de nieuwe job. De kans dat hij/zij terechtkomt in een hoger loonpercentiel is uiteraard ook veel hoger. Wie dus nieuwe werkenden verwart met nieuwe jobs geeft een totaal verkeerd beeld van de situatie.

Maar er is meer. Waarop baseert Nicaise zich om te stellen dat nieuwe werkenden in banen van mindere kwaliteit zitten? Hij leidt dit af uit het gegeven dat veel van deze nieuwe werkenden in tijdelijke (52%) en deeltijdse banen (40%) en in de onderste twee kwintielen van het inkomenspeil zitten (66%). Hier maakt hij een tweede fout.

Het blijft merkwaardig hoe deeltijdse en tijdelijke banen per definitie als niet kwalitatief worden voorgesteld. Vanuit armoedeperspectief is een deeltijdse baan een probleem als het gaat om een éénoudergezin of om slechts één werkende. Daar waar de deeltijdse baan de tweede of de derde baan is stelt dit probleem zich niet. Het gezinsperspectief is hier belangrijker dan het arbeidscontract.

Hetzelfde geldt grotendeels voor het tijdelijk contract. Mensen die de arbeidsmarkt betreden doen dit vaak via dergelijk contract. Het stelt de werkgever in staat om de betrokken werknemer te screenen en de onzekerheid te reduceren. Ook bij tijdelijke contracten is het perspectief belangrijk.  Als deze tijdelijke contracten dienen als opstap is er geen probleem. Dan vervullen deze contracten hun transitierol.

Doorstromen

En er bestaat niet de minste twijfel dat ze deze rol opnemen. Het aandeel tijdelijke contracten op de arbeidsmarkt schommelt al meer dan een decennium rond de 8%. Het aandeel tijdelijke contracten bij nieuwe werkenden bedraagt de helft. Dit is enkel verklaarbaar indien veel tijdelijken snel doorstromen naar een ‘vaste’ baan. Daarnaast komen deze tijdelijke banen ook tegemoet aan een economische flexibele noodwendigheid. Mochten dergelijke contracten niet bestaan dan zouden ze slechts in beperkte mate vervangen worden door contracten van onbepaalde duur. Heel wat van dat werk zou niet worden uitgevoerd of verhuizen naar het informeel circuit. Daar zijn de armen zeker niet mee geholpen.

Zelfs als we uitgaan van de premisse van Nicaise dat deeltijds, tijdelijk en lager inkomenspeil per definitie slecht zijn, is de situatie dan onder de regering Michel verslechterd? Het aandeel deeltijds nieuwe werkenden steeg sinds 2009 van 35 naar 40%. Dat percentage werd al bereikt onder de regering-Di Rupo. Ook het aandeel tijdelijke contracten steeg licht, van 47% in 2006 tot 52% in 2016. Maar in 2011 zaten we ook al op 50%.

Dat het nieuwe eenheidsstatuut de grote aanjager van tijdelijke contracten zou zijn wordt hier trouwens nogmaals gelogenstraft. De simpele waarheid luidt dat het profiel van de nieuwe werkende nauwelijks gewijzigd is het voorbije decennium.

Er is zelfs goed nieuws. Het aandeel van de twee laagste inkomenskwintielen daalde van 74% in 2009 tot 66% in 2016. Het aandeel van de hoogste steeg van 13 naar 23%. Ook het rapport van de regering-Michel bevat dus enkele fouten.

Dat armoedespecialisten aandacht vragen voor het lot van de armen is volkomen terecht. Foute beelden verspreiden over de ontwikkelingen op onze arbeidsmarkt helpt de armen echter niet.

(Dit artikel verscheen initieel op www.tijd.be)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.