FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Bij werkloosheid is voorkomen beter dan genezen
published by , on 12/03/2015

Om meer oudere werklozen en bruggepensioneerden aan het werk te krijgen moeten ze worden geactiveerd. Om meer oudere werknemers werk te geven, krijgen bedrijven een premie. Vanuit psychologisch standpunt is de aanpak van werklozen en bedrijven asymmetrisch.

De toestand op deze zonnige woensdag: het sociaal overleg verkeert opnieuw in een impasse. Het ABVV weigert de aanpassingen van de regering aan het sociaal akkoord om de bruggepensioneerden meer te activeren. Het ACV vraagt meer uitleg over de fameuze ‘beschikbaarheid’ van bruggepensioneerden. “Aangepaste beschikbaarheid, geen kat die weet wat dat wil zeggen”, verklaart vakbondsvoorzitter Marc Leemans. Ondergetekende weet het evenmin. Toch is er een ander begrip dat al langer dan een week wringt. Een toverwoord dat in elk interview en iedere analyse terugkeert en waar nauwelijks iemand nog bij stilstaat.

Activering

‘Activering’.  Google News levert ongeveer 9.640 resultaten voor activering.  Sinds George Orwells 1984, weten we dat newspeak een handige politieke strategie is om de waarheid mooier te laten voorkomen. In de schier eindeloze debatten over werk en pensioenen is ‘activeren’ al jaren een klassieker. Een evidentie, eigenlijk. En nochtans niet neutraal.

Het woord ‘activering’ zet oudere werklozen neer als kansloze hulpbehoevenden of als hardnekkige asocialen. Activeren impliceert dat er iemand is die geactiveerd moet worden. Die iemand is dus kennelijk passief. Nochtans weten we dat het voor de maatschappij en de passieveling zelf beter zou zijn als hij opnieuw actief wordt. Het moet zijn dat de passieveling niet kan of niet wil actief zijn. In beide gevallen biedt activering de oplossing. Bij activering worden werklozen of bruggepensioneerden van dicht opgevolgd. Die opvolging heeft twee kanten.

Een ondersteunende en begeleidende kant voor zij die willen maar niet kunnen. Lees: trainingen en coaching bij het zoeken naar werk of job aanbiedingen op maat. Daarnaast heeft activering ook een repressieve kant voor zij die kunnen maar niet willen. Lees: degene die onvoldoende inspanningen levert om werk te vinden, wordt eerst geambeteerd, dan gesanctioneerd en uiteindelijk geschorst.

Over de ondersteuning voor zij die vaardigheden missen, lijkt weinig discussie. De VDAB levert op dat vlak uitstekend inhoudelijk werk. Ook over het sanctioneren van zij die alle werk weigeren, lijkt iedereen het eens te zijn. De problemen beginnen echter bij het wel willen, maar ondanks begeleiding geen (aangepast) werk vinden. Het moet zijn dat ze toch niet willen, is de stigmatiserende conclusie. Achterliggende gedachte: het is hun schuld en dus moeten ze boeten.

Een recente studie (2014) in Nederland door Jessie Koen (Universiteit van Amsterdam) toont echter aan dat dit niet klopt. Het effect is net omgekeerd. Een begeleidingstraject had meest negatieve effecten voor zij die aangaven dat het hun eigen keuze was (wel willen), maar het nut van het traject niet merkten. Als er geen kans op een job is, treedt demotivatie op, zelfs voor zij die het heel hard willen.

Demotivatie

Dat die demotivatie best niet te lang duurt, blijkt verder uit een opzienbarende Duitse studie bij 6.769 werklozen. Bij mannen die lange tijd werkloos waren, kon een opmerkelijke persoonlijkheidsverandering vastgesteld worden, die hun kansen op een job nog verder verminderde. Niemand kiest ervoor om de eigen persoonlijkheid te veranderen. Het gebeurt onder psychologisch stresserende omstandigheden. Bij werkloosheid is voorkomen beter dan genezen. Hoe meer iemand zich schikt in werkloosheid, hoe moeilijker om weer mee te zijn.

Je kunt die mensen dus met de vinger wijzen en eisen dat ze geactiveerd worden. Of je kunt je ook afvragen wie hier echt de schuld treft: politici en sociale partners die altijd weer brugpensioen gebruiken als smeermiddel bij herstructurering. Activeren is een schijngevecht als je eerst toelaat dat mensen in brugpensioen gaan. Het brugpensioen is een historische fout die dringend moet rechtgezet worden. Stop deze symbooldiscussie en heb de moed om een consequente, grondige hertekening van de arbeidsmarkt door te voeren zodat langer werken mogelijk wordt.

Terwijl iedereen doorboomt over vijftig tinten van activering, durft niemand raken aan de te sterke koppeling tussen anciënniteit en loon. (Google News levert ongeveer 631 resultaten voor anciënniteit.) Nochtans weet iedereen hoe dat mechanisme oudere werknemers uit de arbeidsmarkt blijft duwen. Een evenwichtige oplossing voor werkgevers én -nemers op dit terrein zou pas baanbrekend nieuws zijn. Maar dat vraagt vertrouwen tussen sociale partners onderling en de regering. En dat lijkt dezer dagen behoorlijk ver weg.

(Deze column verscheen oorspronkelijk op DeMorgen.be)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.