FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Duitsers herijken de solidariteit
published by , on 12/02/2011

Door Paul Huybrechts

Weekje Duitsland achter de rug. Indrukken? De Duitsers zitten onder de plak. De Hartz-hervormingen van de vroegere socialistische bondskanselier Gerhard Schröder (1988-2005) werken door. Veel volk aan het werk in winkels die lang open zijn. In bijna elke zaal van de musea een wachter. Allicht tegen een hongerloontje. Het lijkt wel alsof de werkgevers de werkloosheidsuitkeringen voortaan zelf uitkeren, in plaats van ze via de staat over te maken aan werklozen die helemaal geen prestaties leveren. Wenselijk? Het draagt in elk geval bij tot de werkzaamheidsgraad, dus tot het percentage burgers tussen 20 en 70 dat volwaardig actief is. In ons land en vooral in Wallonië en Brussel is dat percentage extreem laag. En geef toe, museumwachter in München is menswaardiger dan nietsnut in Brussel. Natuurlijk kan geen mens overleven met het Duits minimuminkomen van 345 euro. De Duitsers moeten dat wel met werken aanvullen en wie minder productief is, moet meer uren presteren om te overleven, dan wie bij BMW of Siemens meekan. Hard maar niet meedogenloos.
Misschien kan men de Duitse aanpak best samenvatten als een herijking van de solidariteit. Daarmee beschikken we meteen over een hoedje waaronder we ook recente Europese en Belgische ontwikkelingen kunnen vangen.

Schuldenrem

Zoals in België bestaat er in Duitsland solidariteit tussen de generaties en tussen de Länder. Beide kunnen uit de hand lopen en dat leidt dan tot onredelijke belastingen of overmatige schulden. Om alvast de solidariteit binnen financierbare perken te houden, bestaat in Duitsland dan ook een ‘Schuldenbremse’. Het gaat om een in de grondwet verankerde beperking van het structureel tekort op de Duitse begrotingen tot maximum 0.35% van het binnenlands product. Het conjunctureel tekort kan tijdelijk tot 1.5% van het BBP oplopen, maar dat moet later worden goedgemaakt. De conjunctuurcyclus mag dus anticyclisch worden bestreden, maar op laksheid moet soberheid volgen. Na uitvoerige discussies in de Federalismuskommission, de Bundestag en de Bundesrat werd deze regel opgenomen in artikel 109 van de Duitse grondwet. Er werd ook een overgangsregeling ingelast tot 2016 voor de federale Staat en tot 2020 voor de Länder. Sinds 1 augustus 2009 zijn de Duitse politici de gelukkige gevangenen van deze financiële orthodoxie.

De Duitsers gaan daarmee verder dan de Europese Maastrichtnormen, waarin een begrotingstekort van 3% van het BBP is toegelaten. Frankrijk is het er volgens allerlei bronnen mee eens om deze schuldenrem over te nemen en over de hele Europese Unie uit te rollen. Straks wordt dat allicht opgenomen in het ‘Europees semester’, dus het begrotingsplan dat de Eurolanden voortaan aan de Unie moeten voorleggen. Een land zal moeten aangeven wanneer en hoe die grens zal worden bereikt. En nadien zal een begrotingstekort van 0.35 tot 1.5 procent de regel zijn. De totale uitstaande schuld wordt dan alleen nog belangrijk in de mate ze tot rentebetalingen en aflossingen leidt. Maar dankzij de begrotingsdiscipline blijft de rente laag en kan er echt schuld worden afgelost. Zelfs door de Grieken en misschien de Ieren. Ze kunnen het dan over enkele jaren stellen zonder veel Duitse solidariteit.

Solide solidariteit

Binnen dat eng budgettair keurslijf moeten we dan solidair zijn. Vraag: wie moet solidair zijn met wie? We moeten solidair zijn met de jongeren tot 20-25 en met de ouderen vanaf 65-70. Daar kan geen beschaafd mens moeite mee hebben. Die solidariteit moet worden opgebracht door pakweg driekwart van de burgers tussen 20-25 en 65-70. Voor één kwart van die categorie brengen we ook solidariteit op. Het gaat om mensen die tijdelijk werkloos zijn, gehandicapt, enz. Maar de anderen moeten dus naar talenten en vermogen bijdragen.
Is het daar bij ons en elders in Europa niet echt misgelopen? Als inderdaad te weinig mensen bijdragen en teveel mensen genieten, ondermijnen we de solidariteit. Natuurlijk wil iedereen wel behoren tot de 25% die geniet in plaats van bijdraagt, maar politici zouden ondubbelzinnig moeten durven zeggen dat dit niet houdbaar is. Het drama van de linkse partijen is dat hun bijval deels is gevestigd op dit soort valse beloften. Op oneigenlijke solidariteit. Op groepsegoïsme.

Historici kunnen later van Schröder zeggen dat hij de eerste sociaal-democraat was die zijn achterban met deze waarheid confronteerde. Dat leverde, aldus nog deze historici, meteen een geloofwaardige grondslag voor een relatief hoge belasting van de zeer productieven, de bedrijven en de vermogenden. Als laksheid in de publieke bestedingen en misbruik van solidariteit worden bestreden, worden belastingen echt een kwestie van solidariteit. Wie dan die fiscale medemenselijkheid niet kan opbrengen, moet maar naar het wilde westen verhuizen.

 Vlaanderen als Beieren

Ook tussen de 16 Duitse deelstaten of Länder bestaat solidariteit. Het rijke Bayern draagt bvb. zo’n 3,5 miljard euro af aan o.m. Berlijn en Nordrhein-Westfalen, die daarnaast ook veel steun genieten van de federale staat. Dat is allemaal geregeld in een complexe ‘Finanzausgleich’ die in principe afloopt in 2019. De precieze technische modaliteiten van de regeling laten we hier buiten beschouwing, maar tussen Geber- en Nehmerländer gaat ongeveer 7 miljard euro om.

Zoals in België, morren ook in Duitsland de Gebers. Volgens de Süddeutsche Zeitung overwegen enkele rijke Länder nieuwe klachten bij het Bundesverfassungsgericht tegen wat dan het potverteren heet van enkele Nehmers. Als een minister uit een Geberland in economy vliegt, ergert hij zich natuurlijk aan een Nehmer in businessclass. In het arme Rheinland-Pfalz zijn kinderkribben gratis, terwijl de ouders daarvoor in Bayern moeten betalen. Het grondwettelijk hof veroordeelde Nordrhein-Westfalen en Berlijn trouwens al voor spilzucht.

De Süddeutsche pleit voor een ‘qualifizierte Solidarität’ waarin voorwaarden worden verbonden aan transferten. In een ‘sociale markteconomie’ moet de markteconomie en dus economische wedijver het sociale mogelijk maken, aldus de krant. Als de tering niet naar de nering wordt gezet, krijgt de nering de tering, leerde mijn oude oom al. De Nehmers moeten dus competitiever worden van de steun, zodat ze geleidelijk Geber kunnen worden. In Europa moet Griekenland ooit Duitsland kunnen helpen. En als het klopt dat Vlaanderen jaarlijks 5 à 6 miljard naar Brussel en Wallonië transfereert, is het niet verwonderlijk dat er in de rijkere Duitse staten wel wat sympathie bestaat voor Bart De Wever.

De auteur is publicist en voorzitter van de Vlaamse Federatie van Beleggingsclubs en Beleggers (VF)

(Deze column verscheen eerder in De Morgen)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.