FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Schaf het brugpensioen af, te beginnen met het woord
published by , on 23/06/2010

Er is de voorbije weken en dagen weer veel te doen over het gebruik van het systeem van brugpensioen in het kader van herstructurering. Het systeem laat toe dat werknemers vervroegd de arbeidsmarkt verlaten. Het werd in de jaren zeventig gecreëerd als tijdelijke crisismaatregel, maar raakte al snel geïnstitutionaliseerd. Nochtans staat het al sinds het midden van de jaren negentig wereldwijd ter discussie. In 1997 al beschreven we in het boek Wie werkt nog na vijftig de maatschappelijke nadelen van het brugpensioen. Heel wat Europese landen hebben gelijkaardige systemen intussen afgeschaft, wat steevast bijdroeg tot een verhoging van de werkzaamheidsgraad bij vijftigplussers.

Niet zo in België. Bij ons duurde het tot 2005 vooraleer het Generatiepact het gebruik van het brugpensioen een heel klein beetje aan banden legde. Bij Opel, Godiva en Carrefour werd het systeem recent toegepast. De bedrijven konden rekenen op heel wat kritiek. Eigenlijk is het vreemd dat de betrokken bedrijven en werknemers in dit dossier met de vinger worden gewezen. Kunnen de betrokkenen worden verweten dat ze gebruik maken van een wettelijk bestaande mogelijkheid? Indien men echt vindt dat brugpensioen niet kan, dan moet men het systeem onmogelijk maken. Zolang het bestaat zal het gebruikt en in sommige gevallen misbruikt worden.

Daarbij mag men zich wel niet beperken tot het brugpensioen. Er zijn nog andere vroegtijdige uitstroomroutes die merkwaardig genoeg nooit op maatschappelijke kritiek stuiten. We denken aan het leger, waar militairen op 51 jaar opschorting van prestaties kunnen aanvragen waardoor ze thuis mogen blijven en 75 procent van hun brutosalaris mogen behouden. Op 56 gaan ze dan definitief op pensioen. Vreemd dat hiertegen nooit wordt geprotesteerd, niet? Er is in deze duidelijk sprake van selectieve verontwaardiging.
Hoe moet het nu verder? Het lijkt weinig waarschijnlijk dat de sociale partners en de nieuwe regering er op korte termijn in zullen slagen om het systeem als dusdanig af te schaffen. Toch liggen er nu al mogelijkheden om het veel minder aantrekkelijk te maken. Als de VDAB écht werk maakt van het activeren van bruggepensioneerden zal het systeem snel aan populariteit inboeten. In theorie moeten – sinds het Generatiepact – bruggepensioneerden in het kader van herstructureringen beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt. Vooraleer in het statuut van bruggepensioneerde te kunnen stappen moeten ze deelnemen aan de activiteiten van de tewerkstellingscel, waar ze begeleid worden naar een nieuwe job.

In de praktijk zitten de meeste betrokkenen gewoon de rit uit. Op een kleine minderheid na is de motivatie om een nieuwe job te vinden nihil. De reden is niet ver te zoeken: wie niet meewerkt aan een begeleiding naar een nieuwe job wordt daar tot op heden op geen enkele manier voor gesanctioneerd. Dat outplacementkantoren er in die omstandigheden niet in slagen veel kandidaten voor het brugpensioen terug op de arbeidsmarkt te krijgen, is dan ook niet verwonderlijk. Dat ze hiervoor uitgerekend van vakbonden en politieke verantwoordelijken kritiek krijgen is wel héél misplaatst. Dezelfde outplacementkantoren halen in elk geval betere resultaten als het gaat om vijftigplussers die niet in aanmerking komen voor het statuut als bruggepensioneerde. Dit zou toch een belletje moeten doen rinkelen.

Ook als bruggepensioneerde kan men onder bepaalde omstandigheden opgeroepen worden voor nieuwe vacatures en kan men geschorst worden indien men deze weigert. Alleen werd deze bepaling tot nu toe niet toegepast. Tot voor kort werden enkel werklozen jonger dan vijftig geactiveerd. Als vijftigplussers, met inbegrip van de bruggepensioneerden, in de nabije toekomst wel worden geactiveerd en gesanctioneerd indien gepaste vacatures worden geweigerd zal de omslag snel te merken zijn. Wedden dat de maatregel bij herstructureringen veel minder naar voor zal worden geschoven als activering een feit wordt?

Misschien kunnen we om te beginnen al gewoon het woord ‘brugpensioen’ schrappen. Het dekt namelijk niet meer de lading, want zoals gezegd zijn bruggepensioneerden in het kader van herstructureringen beschikbaar voor de arbeidsmarkt. Het zijn werklozen met een aanvullende uitkering. Het statuut is dus geen brug meer naar het feitelijk pensioen. Als de wetgever en sociale partners consequent zijn, schaffen ze het woord brugpensioen gewoon af.

In één ruk kunnen we ook het begrip ‘oudere werknemer’ schrappen. Het is een stigmatiserend begrip. Mensen voelen zich gemiddeld ‘oud’ vanaf 65 jaar. Sommige studies hebben het zelfs over 75 jaar. Dan is het wel misplaatst om vijftigplussers als oudere werknemers te labelen. Het veranderen van ons arbeidsmarktbeleid begint met een ander taalgebruik.

(Deze column verscheen eerder in De Morgen)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.