FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Brugpensioen: valkuil op de arbeidsmarkt
published by , on 20/05/2009

Door Karel Demeyere (VDAB)

Brugpensioen verhindert een innovatief en creatief HR-beleid. Het is een foute remedie in de strijd tegen de crisis. Een valkuil voor de werknemer,een ontkenning van de talenten van senioren, een onderschatte kost voor de overheid en een verlies aan knowhow voor organisaties.

Slechts een op drie van de  vijftigplussers is in België nog aan het werk. Hiermee scoren we zwak binnen de EU-landen. Hoe jonge senioren aan het werk te houden, is erg actueel. Het thema is onderwerp van tal van studiedagen en HR-symposia. Veel bla-bla; weinig boem-boem. We hebben geen spectaculaire vooruitgang geboekt. Vakbonden en werkgevers denken nog altijd eerst en  automatisch aan brugpensioen bij gedwongen ontslagen . Dit  belemmert een ommezwaai naar een echt leeftijdsbewust personeelsbeleid. Brugpensioen legt een zware hypotheek op onze arbeidsmarkt. . De komende jaren verlaten immers vele babyboomers de arbeidsmarkt. Door de daling van de geboortecijfers zijn er onvoldoende jongeren beschikbaar om hen te vervangen. Maar zelfs nu in volle crisis is er een tekort aan competente vaklui en blijven de meeste knelpuntberoepen bestaan.

Met het Generatiepact werd een schuchtere poging ondernomen om langer werken te stimuleren om de toegang tot brugpensioen moeilijker te maken. Maar nog altijd is het mogelijk om in een aantal sectoren op 56 jaar met brugpensioen te gaan; in speciale gevallen zelfs vanaf 50 jaar. De ontslagen werknemer moet wel beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt tot 58 jaar, maar door de aanvullende vergoeding bij de werkloosheidsuitkering ontbreekt de financiële prikkel om opnieuw aan de slag te gaan. Ook mentaal heeft een bruggepensioneerde afscheid genomen van het formele arbeidsproces. De VDAB doet vergeefse pogingen om deze groep aan een nieuwe job te helpen via o.a. de 50plus-clubs. Bij werkzoekende vijftigplussers zonder brugpensioen aarzelt de werkgever om hen aan te werven. Werkgevers vrezen de kosten voor een mogelijk brugpensioen in de toekomst bij deze senioren. Zij moeten immers instaan voor de betaling van de aanvullende vergoeding tot aan de pensioengerechtigde leeftijd.  Brugpensioen kan enkel bij ontslag door de werkgever, maar dat is theorie. Het is psychologisch moeilijk om niet in te gaan op een vraag voor brugpensioen door een werknemer. Brugpensioen is een pervers lokmiddel om mensen uit het arbeidsproces te loodsen. Zolang dit systeem bestaat kan een bedrijf ook gemakkelijker ontsnappen aan een degelijk leeftijdsbewust personeelsbeleid.

Brugpensioen is enkel van toepassing in de privé sector, maar toch fungeert de overheid niet als goed voorbeeld. Pas enkele weken geleden was Joan De Winne, de politiespeurder o.a. bekend vanwege de zaak Dutroux, in het nieuws. Hij ging met pensioen op 56 jaar bij de politie en zou nog wat bijklussen in het communicatiebureau van zijn vrouw. Prima voor hem, maar wat een verlies aan competenties voor de politie. Ik begrijp dat vijftigplussers niet meer passen in de speciale interventieploeg van Diane. Maar expertise op vlak van opsporingstechnieken en communicatie verdwijnt echter niet met de leeftijd. Integendeel. Ook in andere overheidsdiensten zijn vroegtijdige pensioneringen legio. De overheid verliest zo haar geloofwaardigheid als pleitbezorger voor langer werken.

Wat zijn de alternatieven?

Vooreerst resoluut het brugpensioen afschaffen. Deze chronische kwaal veroorzaakt veel leed voor ons economische en maatschappelijke systeem. Een zachte, maar snelle euthanasie is wenselijk. Niemand kan nog op pensioen voor de leeftijd van zestig. Wie stopt op zestig wordt, zoals nu, gepenaliseerd door een vermindering van het pensioen. Wie langer werkt dan zestig ontvangt een bonus. Gezien onze pensioenen momenteel tot de laagste van Europa behoren, is een bonusregeling zeker gerechtvaardigd. De verplichting om te stoppen met werken op 65 jaar is achterhaald. Wie wil, moet langer kunnen werken. Joseph Ratzinger, paus Benedictus XVI, is 82 en leidt een grote multinationale non-profitorganisatie.

Ook wie reeds met pensioen is moet onbeperkt – maar belastbaar – kunnen bijklussen. Langere loopbanen moeten gepaard gaan met een grotere flexibiliteit voor werknemer en werkgever. Meer in- en uitstapmogelijkheden voor zorgtaken, bijscholing, sabbattical, annualisering van de arbeidsprestaties…Onze systemen van loopbaanonderbreking en tijdskrediet zijn maatschappelijk innovatief en ondersteunen een meer transitionele loopbaanbenadering.

Het ziet er naar uit dat de crisis nog even duurt, maar bij een heropleving duikt de krapte op de arbeidsmarkt weer op. De beschikbare arbeidsreserve daalt en grijs talent met leesbril zal meer dan nodig zijn om al het werk gedaan te krijgen. Het is dringend noodzakelijk om werk te maken van sociale innovaties in het arbeidsproces en leeftijdsbewust ondernemen met werkbaar werk op maat, meer variatie in de loopbaan, stimuleren van vorming en groot onderhoud van competenties.Door het vermenselijken van jobs in lerende en innovatieve organisaties zal er langer met plezier en goesting gewerkt kunnen worden. Een loopbaan waarbij men  medewerkers uitperst als citroenen tussen 25 en 50 jaar en dan op brugpensioen of in de werkloosheid stuurt, is ethisch,maatschappelijk en economisch onverantwoord. We moeten het deficitmodel voor oudere werknemers verlaten: minder kracht, leesbril, zwakker gehoor… . Juist, maar veel belangrijker zijn de competenties die toenemen met de leeftijd zoals nauwkeurigheid, sociale vaardigheden, netwerking, verantwoordelijkheidsgevoel, loyaliteit, zelfstandigheid en coachingsvaardigheden. De 50-plusser is meer dan een bruggepensioneerde 50-klusser.

Karel Demeyere is technisch adviseur bij de VDAB. Hij schreef deze bijdrage in eigen naam

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.