FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
De vrouw die ander werk vond
published by , on 05/05/2009

Maar liefst 3 artikelen (twee opiniestukken en een duidend artikel) wijdde de krant De Morgen aan Susan Boyle, de 47 jarige Schotse huisvrouw die het presteerde om op die leeftijd alsnog haar droom waar te maken en professionele zangeres werd.  Een resem verklaringen passeerden de revue waarom de gebeurtenis zoveel emoties heeft losgemaakt in de gehele wereld.  Het jeunisme werd een hak gezet melden de ene, het was een ode aan onvervalst traag rijpend talent vonden de andere.  Ongetwijfeld allemaal waar.  De gebeurtenis van Susan Boyle is echter ook opmerkelijk omdat het een aantal fundamentele arbeidsmarktwetten in vraag stelt.  .

De arbeidsmarkt is namelijk een heel saai gebeuren.  Loopbanen van werknemers ontwikkelen zich volgens heel geëigende en gestructureerde patronen.  Veel opwinding is er niet te bespeuren.  Globaal genomen worden posities al vrij snel ingenomen.  Reeds na enkele jaren is duidelijk of iemand een ‘winnaar’ of een ‘verliezer’ is op de arbeidsmarkt.  Dit geldt op alle niveaus.  Wie op achterstand wordt geplaatst komt slechts in uitzonderlijke gevallen nog terug.  Omgekeerd geldt huidig succes niet als een vrijbrief voor de toekomst.  De schaapjes zijn nooit definitief op het droge.  En eens op achterstand geldt wat hierboven is gezegd.  In feite kunnen we spreken van een lange afvallingsrace.  Een arbeidsloopbaan lijkt meer op een tennistornooi dan op een wielerwedstrijd.  Wetenschappers hebben het over tornooimobiliteit.  Wie uitgeschakeld wordt kan het tornooi niet meer winnen.  Het begin van een loopbaan is cruciaal voor de verdere ontwikkeling.  De Duitse socioloog Blossfeld stelde vast dat de periode waarin men intreedt zeer bepalend is.  Wie pech heeft in te treden op de arbeidsmarkt bij een langdurige economische recessie ondervindt daar in veel gevallen voor de rest van de loopbaan de gevolgen van.  Zelfs als de economie en de arbeidsmarkt enkele jaren later weer aantrekken dan wordt de achterstand dikwijls niet meer ingehaald.  Dit laatste bewijst dat human capital alleen geen voldoende verklaring is voor de ontwikkeling van loopbanen.  De omstandigheden moeten ook mee zitten.  Of de jongeren die nu de arbeidsmarkt zullen betreden door deze ongunstige situatie zullen getroffen worden hangt af van de duur van deze recessie.  Als de economie volgend jaar weer aantrekt is er weinig aan de hand.  Hoe langer de recessie duurt hoe negatiever de gevolgen voor de toekomstige loopbaan kunnen zijn.

Bovenstaande geldt in de eerste plaats voor de externe arbeidsmarkt.  Geldt dit ook binnen bedrijven, op de zgn. interne arbeidsmarkt?  Jawel.  De Amerikaanse socioloog James Rosenbaum onderzocht de positiewisselingen in een groot Amerikaans bedrijf en kwam tot vrij ontnuchterende vaststellingen.  De instroompositie in een bedrijf bleek zeer bepalend voor de verdere ontwikkeling van de loopbaan.  Promoties kwamen op meerdere niveaus veelvuldig voor maar wie hoger instroomt wordt bijna nooit meer ingehaald.  Wie lager instroomt zal pas later promotie maken en sneller met een promotieplafond worden geconfronteerd.  Bovendien bleek het aantal feitelijke functiewisselingen veel beperkter dan het aantal theoretisch mogelijke.

Het is duidelijk dat op die manier veel menselijk talent onvoldoende wordt benut.  De ontdekking van Susan Boyle is daar een heel mooi voorbeeld van.  Voor vrouwen is het in dergelijke setting moeilijker om door te stoten.  Gezien talent crucialer en schaarser wordt in een kenniseconomie is dit een luxe die we ons minder dan vroeger zullen kunnen veroorloven.  Maar er is hoop.  Er zijn aanwijzingen dat loopbanen in nieuwere sectoren zich voltrekken volgens meer diverse patronen b.v. de informaticasector.  Naarmate creativiteit belangrijker wordt in een economie zou dit ook weerspiegeld moeten worden in meer diverse loopbanen.

Toch moeten we niet te snel juichen.  Het geval Susan Boyle is niet zo uniek als het op het eerste zicht lijkt.  Het is geen toeval dat dit plaatsvindt in de artistieke sector.  Dit is altijd al de sector geweest waar de traditionele arbeidsmarktwetten veel minder dan gemiddeld gelden.  De voorbeelden van laatbloeiers die deze krant zaterdag citeerde (Annie M.G.Schmidt, Lucinda Williams, Phara de Aguirre) kwamen allemaal uit deze sector.  Een belangrijke reden is dat intrinsiek talent er zich relatief gemakkelijk kan manifesteren.  Voor Susan Boyle volstond een optreden voor t.v. om door te stoten.  Ze overtuigde iedereen in enkele minuten van haar onmiskenbaar talent.  In de meeste werksituaties is dit niet mogelijk.  Het effect van talent komt daar in veel gevallen pas na verloop van tijd tot uiting.

Er is geen enkele doorslaggevende reden waarom arbeidsmarkten zo saai moeten functioneren.  Dit heeft in de eerste plaats te maken met de wijze waarop we onze arbeidsmarkt hebben ingericht.  Het najagen van dromen behoorde daarbij nooit tot de prioriteiten.

(Deze column verscheen eerder in De Morgen)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.