FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Exit Lissabon
published by , on 20/03/2009

Op de Europese Top van Lissabon in maart 2000 werkten de staatshoofden en regeringsleiders een strategie uit voor de Europese economie.   De EU moest tegen 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld worden. De Lissabon-strategie stelde hervormingen voor die tot economische groei en een grotere concurrentiekracht zouden leiden. Zo moesten de EU-lidstaten minstens 3% van hun BNP besteden aan ‘onderzoek en ontwikkeling’ en het ondernemersschap stimuleren. Bovendien moet elke lidstaat een werkzaamheidsgraad van 70% kennen en een economische groei van 3% realiseren. Aan deze economische pijler werd ook een sociale (behouden en verbeteren van ons Europese sociale model) en een ecologische pijler (aandacht voor duurzame ontwikkeling) gebreid.

‘Lissabon’ is geen vodje papier gebleken maar is uitgegroeid tot een belangrijke leidraad en benchmark voor het nationale economische en arbeidsmarktbeleid.   Voor heel wat Europese landen waren de Lissabondoelstellingen een belangrijke aansporing om het eigen arbeidsmarktbeleid te moderniseren.  Interessant in deze is dat de besluitvorming binnen de Lissabonstrategie gebeurt volgens ‘de open coördinatiemethode’.  Elk jaar dienden de Europese lidstaten te rapporteren over de stand van zaken inzake de Lissabondoelstellingen en werden ‘best practices’ uitgewisseld.  Voor België b.v. fungeerden de dienstencheques als zo’n best practice.  Op die manier kon het beleid van de nationale staten op een organische wijze naar elkaar toe groeien.  Er bestaat geen twijfel over dat dit beleid er mee heeft voor gezorgd dat de werkloosheid in de Europese voor het uitbreken van de economische crisis was gedaald tot het laagste peil in meer dan 25 jaar.  Maar dat betekent niet dat, nu de streefdatum van 2010 nadert, de globale conclusie over Lissabon positief is.  Integendeel, de arbeidsmarktdoelstellingen zijn niet gehaald.

De laatste beschikbare cijfers (die slaan op het jaar 2007) geven voor de EU 27 een werkzaamheidsgraad van iets meer dan 65%.  Indien de groei uit het verleden zich de komende jaren zou hebben doorgezet dan zou de werkzaamheidsgraad in 2010 zijn uitgekomen op iets minder dan 67%.  Ook Vlaanderen zou op dit percentage zijn uitgekomen.  België zou blijven steken op 63%.  Van de 27 Europese landen hadden er 7 in 2008 de 70% doelstelling reeds gehaald: Denemarken, Nederland, Zweden, Oostenrijk, VK Cyprus en Finland.   Vier andere landen zouden volgens de positieve prognoses van 2007 tegen 2010 bijkomend de doelstelling halen: Duitsland, Estland, Letland en Slovenië.  Spanje zou op een zucht stranden.  Allemaal zou want de economische crisis heeft intussen dit scenario naar de prullenmand verwezen.  Het is nu uitgesloten dat nog bijkomende landen de doelstelling halen.  Het is zelfs heel waarschijnlijk dat Oostenrijk, VK, Cyprus, en Finland niet zullen standhouden boven de 70%.  Daarmee daalt het aantal geslaagde landen naar 3: Denemarken, Nederland en Zweden.  Het is niet overdreven te stellen dat de huidige economische crisis in zekere zin de doodsteek betekent voor de Lissabondoelstellingen.  Met 11 geslaagde landen op 27 had men nog van een redelijk succes kunnen spreken.  Met  3 kunnen we enkel spreken van een gigantische mislukking.  Exit Lissabon dus.  Hoewel.

De 70% norm is indertijd niet lukraak gekozen.  Het was een norm die volgens de experten nodig was om de uitdagingen van de vergrijzende welvaartstaat op te vangen.  Volgens ingewijden is deze norm trouwens nog vrij optimistisch.  Door het systematisch onderschatten van de vergrijzingskosten gaan zij ervan uit dat deze norm in feite nog hoger moet liggen.  Wat er ook van zij, het feit dat Europa en België de norm overduidelijk niet halen, zal niet zonder gevolgen blijven.  Het betekent dat de welvaartstaat verder onder druk komt te staan.  Voeg hierbij de gevolgen van de snel oplopende staatsschuld en dan wordt duidelijk dat werkloosheidsuitkeringen, pensioenen en de terugbetaling van medische kosten met extra problemen geconfronteerd worden in de nabije toekomst.  Het is dan ook een raadsel hoe Bea Cantillon in een gesprek met deze krant enkele weken geleden ruimte ziet voor het versterken van het sociale vangnet.  Het verwijzen naar vorige crisissen (waarbij vergelijkbare inspanningen werden gedaan om het vangnet te verbeteren) heeft niet veel zin omdat men toen nog de luxe had om de staatsschuld te laten stijgen.

Het enige wat er op zit is de Lissabonstrategie bij het hernemen van de economie veel strikter uit te voeren dan de voorbije 10 jaar.  Ook zonder crisis groeide de tewerkstelling in Vlaanderen aan een trager tempo dan in de rest van de Europese Unie.  In Wallonië en Brussel lag de groei nog lager.  We hebben van goede economische jaren niet alleen geen gebruik gemaakt om de staatsschuld verder te reduceren, er is in dezelfde periode ook veel te weinig werkgelegenheid gecreëerd.  De rekening wordt straks gepresenteerd.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.