FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Op zoek naar de ware ‘econoshock’
published by , on 05/03/2009

Geert Noels is zonder twijfel de macro econoom met de grootste impact in Vlaanderen. Die status heeft hij al verschillende jaren. Maar het voorbije half jaar ging het heel snel. Er was de publicatie van het boek Econoshock. Het boek kon op heel wat media aandacht rekenen. Alle kwaliteitskranten wijdden er lange artikelen aan en ik heb niet kunnen bijhouden hoeveel keer de auteur op t.v. is geweest. Het boek werd terecht een bestseller.    De auteur  heeft de gave om de meest uitéénlopende complexe ideeën helder en beknopt weer te geven. Recent kwam Noels weer in het middelpunt van de belangstelling te staan met zijn pleidooi voor de installatie van een economisch oorlogskabinet. Vrijdag jongstleden kwam dan de boodschap dat Noels aan een eigen project werkt en afscheid neemt van het beurshuis Petercam (DM 28 feb). Hoog tijd voor een kritische blik op de ideeën van Noels. Het was zo al heel opvallend dat er over ‘Econoshock’ geen negatieve of kritische commentaren te beluisteren vielen. Dit zegt veel over de debatcultuur in dit land. Er valt namelijk wel één en ander op te merken aan dit boek.

Het boek draait rond de premisse dat de huidige economie door elkaar geschud wordt door maar liefst 6 verschillende schokken. Deze 6 schokken resulteren in een letterlijk nooit geziene megaschok die onze economie fundamenteel zal veranderen. Enerzijds gaat het om het einde van de goedkope fossiele brandstoffen, de opkomst van het Oosten en de crash van het financiële systeem. Daarbovenop komen de demografische evolutie, de ICT-revolutie en de opwarming van de aarde. Dit uitgangspunt is minstens voor discussie vatbaar. Het is zeer betwistbaar of we in deze over zes schokken kunnen spreken. Volgens Van Dale is een schok een ‘door een werkende kracht plotseling opgewerkte tegenkracht’. Als we deze definitie hanteren kunnen we eigenlijk maar één echte schok ontwaren: de financiële die zich –  toevallig – ten volle manifesteerde in de weken voor de publicatie van het boek. Qua timing kon dit natuurlijk tellen. Maar dat betekent nog niet dat we in de andere gevallen over schokken kunnen spreken.

Over de demografische schok kunnen we kort zijn. De auteur heeft het in zijn boek zelf over een evolutie. Deze strekt zich uit over verschillende decennia. Dan gaat het natuurlijk niet om een schok.   Vergrijzing en ontgroening zijn maatschappelijke verschijnselen die zich traag ontwikkelen en waar we eigenlijk alle tijd hebben om ons op voor te bereiden. Dat we dit niet of onvoldoende doen maakt het nog niet tot een schok. Dezelfde analyse kan toegepast worden op de resterende schokken. Wie de opkomst van het Oosten nu een schok noemt is vergeten dat Japan in de tweede helft van de jaren ’80 het Westen misschien wel meer schrik aanjoeg dan China tot nu toe heeft gedaan.  Wie in die jaren het autosalon van Detroit bezocht zal zich de crisissfeer die er toen hing nog levendig herinneren.  Het zou nog bijna 20 jaar duren vooraleer de grote drie autobouwers in Detroit echt op de knieën gedwongen werden en zelfs dat kunnen we nu nog niet met zekerheid stellen.

Over de voorspelling over het einde van de goedkope fossiele brandstoffen hoeven we het in deze bijdrage zelfs niet te hebben. Deze voorspelling werd de voorbije maanden al gefalsifieerd.   Dat de dominantie van olie als energiebron zal afnemen is zonneklaar alleen zal er ook hier nog geruime tijd overheen gaan.  Om kort te gaan: de stelling dat we niet één maar zes economische schokken ondergaan draagt wel bij tot de spankracht van het boek en wellicht ook tot de verkoopcijfers maar overtuigt bij nader inzien niet helemaal.  Politiek heeft dit grote consequenties.  Beleidsvoerders gaan liever met echte schokken om dan met geleidelijke evoluties.

De rijkdom van het boek van Noels zit in het feit dat de meest uitéénlopende economische en maatschappelijke ontwikkelingen worden beschreven en geanalyseerd. In feite krijg je 6 boeken voor de prijs van één. Daar bovenop krijgt de lezer nog een ruim hoofdstuk waarin de auteur de gevolgen van de megaschok beschrijft. Hier laat de auteur ook enige steken vallen. Zo poneert hij dat de clash tussen generaties in het Westen ‘minsten even ingrijpend’ zal zijn als de cultuurclash. Volgens de auteur zullen jongeren het niet nemen dat ze opgezadeld worden met de loodzware pensioenfactuur van de babyboomers. Dit zal leiden tot onvermijdelijke spanningen en belangenconflicten. Noels laat zich hier zand in de ogen strooien door marketinggoeroes.

Ik denk dat het met de generatieclash nogal zal meevallen. Nog duidelijker gesteld, deze clash komt er gewoon niet. Jongeren zullen als klasse nooit tegenover ouderen of gepensioneerden staan. Vooreerst zijn ze via familiale banden intiem met elkaar verbonden. Een collectieve (groot)vadermoord is niet heel plausibel. Daarnaast zullen heel wat jongeren ook profiteren van de toekomstige ontwikkeling in de vorm van ruime erfenissen en schenkingen.  Tenslotte verschillen jongeren onderling teveel van elkaar. De Franse socioloog Bourdieu zei al in 1978 ‘la jeunesse n’est qu’un mot’.

Als er een clash komt in de nabije toekomst zal het een zeer traditionele zijn tussen verschillende sociale klassen.  Het is niet toevallig dat Karl Marx de jongste weken een stevige mediacomeback maakt.

(Deze column verscheen eerder in De Morgen)

———————————————

N.v.d.r. : Zie voor meer info & (pittige) meningen ook:

www.econoshock.be

Geert Noels bijt in het zand met mediastunt ‘economisch oorlogskabinet’ (blog.johnbaeyens.com)

Geert Noels wordt bedankt bij Petercam (blog.johnbaeyens.com)

Reactions (1)
  • Diane Smets says:

    A rose by any other name would smell as sweet…. Schok of niet, het zijn invloeden waarmee rekening moet gehouden worden en waar vele overheden niet of ruim onvoldoende op geanticipeerd hebben. Het kan dan ook als een strategische zet gezien worden om dit toch als een schok te positioneren, want of het al dan niet voortvloeit uit een evolutie zit het potentieel van een revolutie (schok) in het niet pro-actief benaderen van de groeiende problemen…
    Toegegeven, zuiver op de letter zitten er meerdere schoonheidsfouten in maar dit ondermijnt de toegevoegde waarde van werk niet.
    Een kritische evaluatie is nodig zolang de waarde ook erkent kan worden.

    We hebben trouwens nood aan meer denken op dit en hogere niveaus ook al moet dat denken achteraf verder verfijnt worden. Door te veel korte termijn- en silodenken waarin complexiteiten onvoldoende geïntegreerd en begrepen worden zullen we ter plaatse blijven trappelen en ten slotte achteruitgaan. kijk maan naar ons eigen landje…

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.