FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Een bedrijf is er niet alleen voor de aandeelhouders
published by , on 25/02/2009

Door Jordi Lesaffer (Vigeo Belgium)

In een opiniestuk over Fortis in de krant De Tijd(van 14/2/09)  sluit Hans Verboven aan bij de stelling van Milton Friedman dat ‘the social responsibility of business is to increase profits’. Verboven verdedigt de stelling dat een onderneming alleen rekening dient te houden met het belang van de aandeelhouders en dat diezelfde aandeelhouders het recht hebben om het ‘onderste uit de kan te halen’, ook indien dit lijnrecht zou ingaan tegen de belangen van de andere stakeholders in de samenleving.

Iedereen, ook Hans Verboven, heeft recht op zijn mening. Maar los van het feit dat deze stelling elke ethische overweging in het bedrijfskapitalisme uitsluit, gaat ze ook lijnrecht in tegen de huidige maatschappelijke tendens van Corporate Social Responsibility (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) of ethisch en duurzaam ondernemerschap. MVO gaat er net van uit dat een onderneming niet alleen oog heeft voor de meestal kortetermijnbelangen van de aandeelhouders, maar ook voor de langetermijnbelangen van de maatschappelijke stakeholders. Het gaat dan zowel over de lokale buurtbewoners, milieu(bewegingen), sociale netwerken, klanten, leveranciers, vakbonden en werknemers.

Risico

De tijd dat MVO een zaak was van enkele langharige idealisten met geitenwollen sokken ligt ver achter ons. Ondernemingen die exclusief gefocust zijn op de financiële return en het eigenbelang van de aandeelhouders krijgen het steeds moeilijker en worden ook schaarser. Wil een onderneming overleven in deze geglobaliseerde informatiemaatschappij, dan moet zij in haar bedrijfsstrategie en risicoanalyse rekening houden met de verwachtingen van alle maatschappelijke stakeholders. Doet zij dit niet, dan verliest zij haar ‘licence to operate’. De reputatie van een onderneming – deels gebaseerd op het oordeel van de stakeholders – wordt dan ook een belangrijk ‘immaterieel actief’.

Wie denkt dat MVO een leuke bezigheidstherapie voor enkele moralisten is, vergist zich schromelijk. Het negeren van de verwachtingen van de stakeholders en het algemeen belang (bijvoorbeeld onder vorm van massale afdankingen, mensenrechtenschendingen, milieuvervuiling) houdt een reëel financieel risico in voor ondernemingen. Reputatieschade, een slechte pers, processen en een conservatief investeringsbeleid (bijvoorbeeld het negeren van het energievraagstuk) kunnen leiden tot een tanend marktaandeel. De meest vooruitstrevende ondernemingen op het vlak van MVO hebben dan ook het begrip risicoanalyse uitgebreid tot niet-financiële aspecten, en houden rekening met de verschillende stakeholders bij het bepalen van hun bedrijfsstrategie.

En dan hebben we het nog niet gehad over het effect van de exponentieel groeiende markt van de duurzame of ethische beleggingsfondsen, die alleen ondernemingen opnemen in hun investeringsuniversum die voldoen aan de steeds strengere eisen voor MVO. De totale markt van sociaal verantwoord investeren (Social Responsible Investment of SRI) bedroeg eind 2007 al 2.665 miljard euro, of 17,5 procent van de beleggingsmarkt in Europa. Dat is een groei van 102 procent sinds eind 2005. Die groei wordt gedreven door verschillende factoren. Er is een steeds grotere vraag van institutionele investeerders, voor wie sociaal verantwoord ondernemen een vorm van risicomanagement geworden is.

Daarenboven is er een steeds verdergaande integratie van factoren als milieu, sociale aspecten en corporate governance (deugdelijk bestuur) in de traditionele financiële analyse en dienstverlening. Verder is er de toenemende externe druk van ngo’s en de media, en toont het grote publiek een groeiende interesse voor de ethische, sociale en ecologische aspecten van beleggingen.

Geen filantropie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de aandacht voor de stakeholders hebben dan ook niets met filantropie te maken, zoals Verboven beweert. Het gaat om een weloverwogen bedrijfsstrategie, die zoekt naar de juiste balans tussen financiële, sociale en ecologische overwegingen. Het is ook een vorm van goed bestuur en risicobeheer.

Het failliet van het huidige casinokapitalisme en de vele schandalen die grote ondernemingen teisteren, tonen net aan dat we méér nood hebben aan MVO en dat het betrekken van ethische en morele overwegingen bij de bedrijfsvoering meer dan ooit noodzakelijk zijn. Is MVO dan de deus ex machina die de financiële en economische crisis zal oplossen? Uiteraard niet. Maar het is wel een nieuw paradigma dat als leidraad kan dienen voor het vinden van een nieuw evenwicht tussen mens, milieu en kapitaal. Het recht op eigendom heeft wel degelijk grenzen. De ondernemingen en aandeelhouders van de toekomst hebben dit al begrepen.

Jordi Lesaffer is MVO-analist bij Vigeo Belgium

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.