FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
Er waren nog nooit zoveel droomjobs
published by , on 29/04/2008

Ik ben socioloog en daar ben ik best fier op. Maar soms begrijp ik mijn collega sociologen niet zo goed. Ze bekijken de samenleving en nog meer de arbeidsmarkt steevast met een donkere bril. Decennialang hebben die sociologen  ons voorgehouden dat werkloosheid onvermijdelijk was. De werkloosheid zou nooit meer teruggedrongen worden. Jobloss growth was het modewoord. Alleen met (liefst verplichte) collectieve arbeidsherverdelende maatregelen zou de schade enigszins kunnen beperkt worden. En zie…nooit hebben zoveel mensen gewerkt in België, in Europa, in de gehele wereld. Een mea culpa is er van die sociologen, voor zover mij bekend, nooit gekomen. Ze hebben intussen het geweer van schouder veranderd. Het gaat nu niet meer over het aantal jobs of over werkloosheid. Het probleem zit nu in de kwaliteit van deze jobs. Of nog juister geformuleerd er zouden teveel jongeren onder hun kwalificatieniveau werken. De donkere bril wordt niet afgezet.

Overscholing of onderbenutting is een bekend fenomeen op de arbeidsmarkt. Het is zeker geen nieuw fenomeen. Het is ook zeker niet beperkt tot jongeren die de arbeidsmarkt betreden. Het probleem met onderbenutting of overkwalificatie is dat het niet goed kan gemeten worden. Meestal moet men afgaan op de opinie van de betrokkene zelf. Perceptie en realiteit dekken elkaar ook in deze niet helemaal. Dat jongeren heel dikwijls het gevoel hebben onder hun niveau tewerkgesteld te worden is nogal logisch. Werkgevers werven jongeren aan met de bedoeling dat deze zich gaan ontwikkelen in het bedrijf. Het potentieel van de betrokkene is dus cruciaal. Het is dan ook vrij normaal dat men in het begin onder het niveau werkt. Dit wordt pas een probleem indien dit gevoel na verschillende jaren intact blijft.

Overscholing of onderbenutting doet zich vooral voor als het aanbod de vraag overtreft. Wie geen job op eigen niveau vindt verruimt het zoekgebied. Op de arbeidsmarkt ontstaat dan verdringing. Hoger geschoolden verdringen lager geschoolden. De ongeschoolden zijn uiteindelijk het slachtoffer. In deze tijden van krapte is deze voedingsbodem voor verdringing echter minder en minder aanwezig. Het aanbod overtreft niet langer de vraag. Bovendien kunnen werkzoekenden kiezen tussen jobs. Men mag aannemen dat de grote meerderheid kiest voor jobs die meer aansluiten bij het eigen potentieel. Bedrijven hebben omgekeerd niet meer de luxe om iemand aan te nemen die eigenlijk te goed is voor de job. Het omgekeerde begint zich te manifesteren. Meer  en meer moeten bedrijven nieuwe werknemers opscholen omdat ze het vereiste niveau niet bezitten. Het is belangrijk om te wijzen op het feit dat de studie slaat op de arbeidsmarkt van enkele jaren geleden. Het is dan ook zeer twijfelachtig  dat er sprake is van een zorgelijke evolutie zoals Walter Van Trier opmerkt in deze krant (De Morgen 23 april). Daarmee suggereert hij nl. dat de situatie erger wordt. Men kan sowieso enkel dergelijke uitspraak doen indien men kan vergelijken met vroeger onderzoek.   Op basis van de arbeidsmarktontwikkelingen is het zeer onwaarschijnlijk dat dergelijke evolutie plaatsvindt. Er zijn in elk geval meer aanwijzingen dat de evolutie de andere kant uit gaat.

Het pessimisme wordt nog versterkt als plots prognoses van het American Bureau of Labor Statistics worden opgevoerd. Daaruit zou moeten blijken dat er in de toekomst vooral laaggeschoolde banen worden gecreëerd. Als socioloog ben ik altijd heel sceptisch als het om prognoses gaat. Ik bekijk liever de evoluties van het recente verleden. De onderliggende consensus van studies is zeer duidelijk. Het gemiddeld functieniveau van de jobs stijgt de laatste 30 jaar. In de jaren ’70 en ’80 was  er sprake van polarisatietendensen. Zowel aan de bovenkant als aan de onderkant van de arbeidsmarkt steeg het aantal jobs. In het middensegment was er een daling. De voorbije decennia lag de klemtoon meer op hogere functieniveau. De laatste jaren duikt evenwel het polarisatiethema weer op zij het vooral in de VS. Het gemiddeld functieniveau stijgt omdat binnen heel wat sectoren het gemiddeld niveau van functies stijgt. Van een metaalarbeider wordt nu meer verwacht dan 30 jaar geleden. In veel sectoren zijn laaggeschoolde jobs verdwenen hetzij door technologische innovatie, hetzij door delocalisatie. Daarenboven nemen sectoren met een relatief laaggeschoolde kwalificatiestructuur (b.v. textiel) af ten voordele van sectoren met een meer hooggeschoolde kwalificatiestructuur (onderwijs). Ook de voorbije jaren is het gemiddeld kwalificatieniveau gestegen. Nederlands onderzoek wijst op een daling bij het aantal managers maar ziet dan weer een sterke stijging bij juridische beroepen, boekhouders, secretarissen en een aantal beroepen uit de collectieve zorgsector (verpleegkundigen, dokters).

Dat veel jongeren geen droomjob hebben zal ongetwijfeld kloppen. Dit is trouwens niet beperkt tot de jongeren. Ik durf echter wel te stellen dat er anno 2008 nog nooit zoveel droomjobs zijn geweest.

Reactions (1)
  • Eddy Pellaers says:

    Beste Jan, ik ben ook socioloog en daar ben ik ook best fier op ;-) Zou het kunnen te maken hebben met het discours rond “kwaliteit van het werk” dat een 15-tal jaar geleden begon op te duiken? Zie studies SERV e.d. Nu de hygiëne-factoren van een job steeds meer “in orde” zijn in de Westerse wereld, ontstaat er blijkbaar meer aandacht voor de “quality aspects” van een job. Het geeft me zo’n beetje de indruk dat je iets moet hebben om over te klagen. Zou ik zover durven gaan om te spreken over een kunstmatig in stand gehouden vijandsbeeld, door bepaalde krachten in onze samenleving? Ik ben zelf een baby-boomer. Ons werd voorgehouden dat je hard moest werken om iets te bereiken. Het streven naar een work-life balance door de jongere generatie, legt wellicht te weinig nadruk op die werk-ethos. Dit baart me zorgen. Ik werk in een internationale context, en hoop niet dat ons Westers centrisme tot navelstaren zal leiden. Want ze staan aan onze poorten te wachten, de mensen die er voor willen gaan. Heel wat werknemers menen dat men je succes in je job komt aanreiken. Niets is minder waar. Je moet er zelf werk van maken. Nobody said it would be easy.

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.