FR
 
STARTPAGE Blogs
 
 
De loonkloof verklaard
published by , on 10/03/2008

Op 31 maart is het weer equal pay day. Op die dag wordt in herinnering gebracht dat vrouwen gemiddeld minder verdienen dan mannen. Volgens de organisatoren werken vrouwen op die manier 3 maanden gratis. Voor België kloppen deze cijfers in elk geval al niet. In dit land verdienen vrouwen na uitzuivering van het verschil inzake deeltijds en voltijds werken zo’n 7% bruto minder dan mannen, netto is dit nog minder. Daarmee scoort België na Malta het best in de Europese Unie en laat het vrouwvriendelijke landen als Zweden ruim achter zich. Equal pay day zou in België dus eigenlijk op 26 januari moeten vallen. Maar dan verliest het natuurlijk veel van zijn aantrekkelijkheid. Het is niet verwonderlijk dat dit lage cijfer in twijfel wordt getrokken. Later deze week komt het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen met een cijfer naar voor dat hoger zal uitkomen dan 7%. (De Morgen 07/03)

Waarom verdienen vrouwen minder?  Naast het verschil inzake voltijds en deeltijds werken spelen er nog een aantal factoren mee. Zo kiezen vrouwen voor jobs die minder betalen. Anno 2008 is veel informatie beschikbaar over wat een diploma opbrengt.  Een universitair afgestudeerde verdient als startsalaris één derde meer dan iemand met een diploma secundair onderwijs. Na 20 jaar loopt dit verschil zelfs op tot 50%. Maar ook de richting speelt een belangrijke rol. Historici verdienen gemiddeld bijna een kwart minder dan ingenieurs. Merkwaardig dat dit verschil zelden of nooit onrechtvaardig wordt gevonden. Ooit ergens gelezen dat een historicus de eerste drie maanden van het jaar gratis werkt?  Een equal pay day voor historici op 31 maart?  Moet kunnen. Andere studierichtingen op hoger onderwijsniveau die leiden naar jobs maar hoger dan gemiddelde verdiensten zijn farmacie, wetenschappen, informatica, rechten en economie. Wie daarentegen kiest voor geschiedenis, sociale wetenschappen, filosofie weet dat deze richtingen naar jobs leiden die gemiddeld minder opbrengen. 

Een tweede bijkomende reden is dat vrouwen hun loopbaan ook veel meer onderbreken dan mannen. Wie de loopbaan onderbreekt gedurende een langere periode verliest sowieso op financieel vlak omdat die onderbreking meespeelt inzake anciënniteit. Daarnaast loopt de competentieontwikkeling ook vertraging op wat bijkomend financiële repercussies genereert. Daarenboven betekent het onderbreken van de loopbaan dat de rol en invloed in informele netwerken in het bedrijf afneemt. Deze afnemende rol hypothekeert op een subtiele wijze kansen om door te groeien naar een baan met meer verantwoordelijkheid.

Minder bekend is dat vrouwen minder verdienen omdat ze minder belang hechten aan loon dan mannen. Vrouwen laten in België de keuze voor de aantrekkelijkheid van een werkgever voor 9% afhangen van de lonen die worden uitbetaald. Bij mannen is dit 13%. Wie minder waarde hecht aan loon zal bij de onderhandelingen over het arbeidscontract ook minder inzetten op loon. Het is dan ook vrij aannemelijk dat dit zich vertaalt in een lager loon. Amerikaans onderzoek gaf aan dat 60% van de universitair afgestudeerde mannen over het eigen salaris had onderhandeld tegenover 8% van de vrouwen. Dit leidde inderdaad tot een hoger salaris voor de mannen. Het betrokken Amerikaans onderzoek suggereert dat het enkel om onderhandelingsvaardigheden gaat. Dit klopt niet. Uit het Belgisch onderzoek blijkt dat vrouwen bij een keuze voor een werkgever wel meer belang hechten aan de balans werk privé. Voor vrouwen maakt dit 10% uit van de aantrekkelijkheid van een werkgever. Daarmee weegt dit kenmerk zelf iets meer door dan het loon. Bij mannen haalt de balans werk privé slechts 7%. Als vrouwen bij de onderhandelingen voor het arbeidscontract minder inzetten op loon is dit niet omdat ze naïef zijn of de nodige onderhandelingsvaardigheden missen. Ze onderhandelen met een ander doel. Ze nemen vrede met een iets lager loon dan een man maar willen in ruil meer soepelheid van de werkgever inzake de afstemming werk privé. Er is in deze trouwens geen verschil tussen laaggeschoolde en hooggeschoolde vrouwen. Er zijn sterke aanwijzingen dat deze factor een deel van het zogenaamd ‘niet verklaard verschil’ tussen mannen en vrouwen verklaard.

De kans is heel reëel dat met deze verklaringen het loonverschil tussen mannen en vrouwen nagenoeg volledig verklaard is. Expliciete discriminatie speelt in deze een zeer minimale rol.  Dat betekent niet dat het verschil geen maatschappelijke relevant thema is of dat er geen ruimte is voor beleid.  Alleen is het de vraag of ingezet wordt op de juiste instrumenten. Zo is er geen enkele aandacht voor de verschillende negatieve gevolgen van loopbaanonderbrekingen. Dit land heeft op verschillende beleidsniveaus de voorbije jaren een zeer stimulerend beleid gevoerd ten aanzien van het onderbreken van de loopbaan. Hoog tijd om dit beleid te verfijnen en aandacht te hebben voor de negatieve bijwerkingen ervan.

(Deze column verscheen eerder in De Morgen)

Reactions (2)
  • Chris Stapper says:

    Goed artikel dat veel dingen helderder maakt.

    Ik lees ook nooit een artikel over of vrouwen minder verdienen in dezelfde functie. En zelfs als dat gebeurt, dan is een deel te verklaren vanuit bovenstaand artikel.

    Vandaag las ik ergens dat een derde van de managers vrouwelijk is. Het zou me niet verbazen als dat onderzoek gebruikt wordt om aan te tonen dat vrouwen minder verdienen. (ze hebben gemiddeld een minder hoge functie en als je dan een gemiddeld salaris uitrekent..)

  • Peter Kersten says:

    Bovernstaande oorzaken verklaren, althans in Nederland, slechts voor een deel het beloningsverschil (tuseen 17 en 23% afh. van de sector). Tuurlijk: baankeuze, sector, deeltijd en loopbaanonderbreking verklaart een groot deel maar niet alles. Duur in de functie en ontbreken van scholings (“ïk zit wel goed”) en promotie ambities (“vind het wel welletjes zo”) verklaren een ander deel. Daarnaast blijkt dus dat vrouwen een ander psychologisch contract hebben met werk: andere dingen dan salaris zijn belangrijk. En zijn vrouwen anders assertief: mer de sociale aspecten dan de pecunia zijn van belang. Men laat zelf dus een en ander liggen. Tijd om eens echt te emanciperen in de harde (mannen) wereld

Post a reaction

Your email address will not be published. Required fields are marked *

* Comments are welcome in English, French or Dutch. Only reactions by authors who have stated their full name and e-mail address will be published. No mention of e-mail addresses will be made on the website. We only require them to enable us to contact the writer of the reaction should this prove necessary. HRMblogs.com reserves the right to delete reactions that are not in conformity with the general conditions and code of behaviour of this website.

recent reactions
 
poll

    Should an employer facilitate the practice of the Ramadan at the workplace?

    View Results

    Loading ... Loading ...

 
 
categories
 
archive
 
Disclaimer

Everything posted on this website/blog is the personal opinion of the individual contributor and does not necessarily reflect the view of BizInfo/HRMblogs or its clients, nor the author respective employer or clients.